Er is geen uitknop: hoe de bewaking ons tot thuis volgde

Door de redactie van PNW 9 september 2026

De televisie staat uit. Het scherm is donker. Het gezin kijkt niet meer.

Maar wat als de televisie niet is gestopt met het naar hen te kijken?

Een grootschalig onderzoek naar LG-smart-tv’s heeft aan het licht gebracht dat er buitengewoon veel gegevens worden verzameld via een apparaat dat miljoenen gezinnen nog steeds beschouwen als niet veel meer dan een entertainmentsysteem. Onderzoekers die samenwerken met Gamers Nexus, Level1Techs en onafhankelijke beveiligingsspecialisten ontdekten dat televisies lokale netwerken scannen en in de buurt aanwezige telefoons, smartwatches, printers, thermostaten, luchtreinigers en andere verbonden apparaten identificeren.

Ze onderzochten ook de Automatic Content Recognition-technologie van LG, die kan vaststellen waar kijkers naar kijken via apps en externe ingangen, inclusief inhoud die via HDMI wordt aangeleverd. Spraakopdrachten konden worden omgezet in tekst en opgeslagen in logbestanden, terwijl onderzoekers meldden dat de microfoonactiviteit soms nog ongeveer 10 tot 15 seconden doorging nadat een gebruiker was gestopt met spreken. In sommige tests werden spraakgegevens opgeslagen terwijl de televisie was losgekoppeld van het internet en verzonden zodra de verbinding weer tot stand was gebracht.

De potentiële omvang is enorm. LG Ad Solutions zegt dat het wereldwijd ongeveer 216 miljoen LG-smart-tv’s in gebruik heeft.

Onderzoekers ontdekten ook beveiligingskwetsbaarheden die er volgens hen mogelijk toe kunnen leiden dat een gehackte televisie een verborgen afluisterapparaat wordt.

Dat is al verontrustend genoeg. Maar het meest verontrustende aan het onderzoek is niet wat één televisie allemaal zou kunnen weten. Het is hoe perfect die televisie past in een veel groter surveillancesysteem dat ons al omringt.

Het volgapparaat in je broekzak

Je telefoon weet waar je slaapt, waar je werkt, naar welke kerk je gaat, welke dokterspraktijken je bezoekt en bij wie je gisteravond binnenkwam. Apps kunnen locatiegegevens, browsegedrag, apparaat-ID’s, aankopen en gedragsgegevens verzamelen – vaak via software die onopvallend is ingebed in op het eerste gezicht gewone applicaties.

Een federale rechter heeft onlangs toestemming gegeven voor het voortzetten van een rechtszaak tegen Allstate naar aanleiding van beschuldigingen dat haar analytische dochteronderneming automobilisten via hun telefoons volgde. In de rechtszaak wordt beweerd dat software die is ingebouwd in apps zoals GasBuddy, Life360 en Fuel Rewards informatie verzamelde over locatie, afgelegde afstand, snelheid, remgedrag en telefoongebruik. Die informatie zou zijn gebruikt om verzekeringsbeslissingen te beïnvloeden of zijn verkocht aan andere verzekeraars. Allstate ontkent dat de gegevens op ongeoorloofde wijze zijn verzameld en stelt dat gebruikers hiermee hebben ingestemd.

Maar dit illustreert hoe weinig controle mensen hebben over de informatie die wordt gegenereerd door apparaten die ze overal mee naartoe nemen. Iemand kan een app downloaden om goedkopere benzine te vinden, zonder te beseffen dat een ander bedrijf erachter kan komen hoe snel hij rijdt, hoe hard hij remt en waar hij naartoe reist.

De smartphone heeft ons niet alleen toegang tot de wereld gegeven. Hij heeft de wereld ook toegang tot ons gegeven.

Je auto houdt alles bij

Moderne auto’s zijn computers op wielen geworden, uitgerust met camera’s, microfoons, gps-systemen, internetverbindingen en sensoren die enorme hoeveelheden informatie kunnen vastleggen.

General Motors sloot schikkingen nadat toezichthouders hadden aangevoerd dat precieze voertuiglocaties en rijgedrag – waaronder te hard rijden, hard remmen en rijden in het donker – werden verzameld en gedeeld met kredietinformatiebureaus zonder voldoende toestemming. Verzekeraars konden die rapporten vervolgens gebruiken bij het vaststellen van premies of dekkingen. In 2026 stemde GM ermee in om 12,75 miljoen dollar te betalen om een onderzoek in Californië naar de verwerking en verkoop van bestuurdersgegevens af te wikkelen.

Dan zijn er nog de camera’s die vanaf de buitenkant van het voertuig toekijken.

Flock Safety exploiteert naar verluidt ongeveer 120.000 AI-aangedreven kentekenlezers verspreid over 49 staten. Deze camera’s kunnen de politie helpen bij het opsporen van gestolen voertuigen en het oplossen van ernstige misdrijven, maar ze kunnen ook doorzoekbare gegevens opleveren over waar onschuldige mensen zich verplaatsen. Florida heeft onlangs de lokale politie verboden de camera’s op snelwegen te gebruiken, terwijl Texas een deel van de financiering heeft opgeschort vanwege de groeiende bezorgdheid over wie toegang heeft tot de gegevens en hoe deze kunnen worden gebruikt.

Je telefoon weet waar je naartoe gaat. Je auto weet hoe je daarheen bent gereden. Camera’s langs de weg weten wanneer je erlangs reed. Je deurbelcamera weet wanneer je terugkwam.

Elk apparaat weet iets over jou

De televisie herkent wat je kijkt. De smartwatch registreert je bewegingen en slaap. De thermostaat leert wanneer je thuis bent. De digitale assistent wacht op je stem. Het beveiligingssysteem houdt bezoekers in de gaten. Loyaliteitsprogramma’s van winkels registreren wat je koopt, terwijl websites bijhouden wat je zoekt en leest.

Geen enkel apparaat hoeft alles te weten. Elk apparaat weet een stukje.

Dat is wat dit nieuwe tijdperk anders maakt. Vroeger waren gegevens vaak verspreid over incompatibele databases en moeilijk te analyseren. Kunstmatige intelligentie kan nu enorme hoeveelheden informatie doorzoeken, patronen herkennen en fragmenten met elkaar verbinden die voorheen geen verband leken te hebben.

Kijkgedrag, locaties, aankopen, relaties, gezondheidsinformatie, religieuze interesses en politieke activiteiten kunnen worden samengevoegd tot iets dat lijkt op een digitaal dossier. Eenmaal verzameld, kan die informatie worden verkocht, gekopieerd, gehackt, opgevraagd via een dagvaarding of voor andere doeleinden worden gebruikt. Gegevens die vandaag voor reclame worden verzameld, kunnen morgen worden gebruikt voor verzekeringen, financiële toegang, sollicitatieprocedures of overheidsonderzoeken.

Er wordt ons herhaaldelijk verteld dat we toestemming hebben gegeven. Ergens tussen de regels van juridische taal hebben we op ‘akkoord’ geklikt. Maar toestemming die vereist dat we onze privacy opgeven om een televisie, telefoon of auto te kunnen gebruiken, wordt in rap tempo helemaal geen keuze meer.

Een systeem dat de wereld zich vroeger niet kon voorstellen

Het surveillancesysteem kwam niet in uniform aan onze deur. Het kwam in de vorm van een televisie die gepersonaliseerde aanbevelingen doet, een telefoon die gemak belooft, een auto die is ontworpen om ons verbonden te houden en een camera die beweert onze buurten veilig te houden. We verwelkomden elk apparaat afzonderlijk, zonder dat we ons realiseerden welk systeem ze samen vormden.

De vraag is niet langer of iemand meekijkt. De vraag is wie de informatie bezit, wat ze ermee van plan zijn – en of we nog steeds de macht zullen hebben om nee te zeggen wanneer al die afzonderlijke ogen uiteindelijk één worden.

Bron: There Is No Off Switch: How Surveillance Followed Us Home