Wie heeft er nu echt de leiding?
Door: Sara Lamm - 28 oktober 2026

Gisteren was het verkiezingsdag in Israël, en de inzet had nauwelijks hoger kunnen zijn. Na drie jaar die gekenmerkt werden door oorlog, nationaal trauma en buitengewone politieke onzekerheid, kwamen de Israëli’s in opvallend grote getale naar de stembus om de toekomst van hun land mede te bepalen. Bij het sluiten van de stembussen hadden bijna 5,7 miljoen mensen hun stem uitgebracht, waarmee de opkomst het hoogste niveau in meer dan twee decennia bereikte.
Scholen waren gesloten, gezinnen waren thuis en in het hele land lieten miljoenen Israëli’s hun stem horen.
Maar voor mijn kinderen had het hoogtepunt van de dag niets met politiek te maken. Het was het onweer van die middag.
Rond 15.00 uur was de lucht donker geworden, regende het pijpenstelen en klonk er overal donder. Voor mijn kinderen was het ontzettend spannend, vooral omdat het regenseizoen in Israël nog maar net is begonnen. In de joodse traditie zijn onweersbuien meer dan alleen een opwindend schouwspel van de natuur. Ze bieden een gelegenheid om Gods buitengewone macht te erkennen. We hebben zelfs een speciale zegen die we uitspreken wanneer we donder horen:
Baruch Atah Adonai Eloheinu Melech ha’olam, shekocho ugevurato malei olam.
Gezegend zijt Gij, Heer, onze God, Koning van het universum, wiens macht en kracht de wereld vervullen.
Het is opmerkelijk dat we alles wat we aan het doen zijn onderbreken om Gods macht te erkennen in iets zo alledaags als een onweersbui. De zegen herinnert ons eraan dat er, zelfs in een wereld waarin mensen buitengewone dingen hebben bereikt, krachten zijn die ver buiten onze controle liggen. En op een dag waarop een heel volk gefocust was op de vraag wie het zou leiden, voelde die herinnering bijzonder betekenisvol.
Maar de onweersbui was niet de enige herinnering aan Gods gezag op de verkiezingsdag.
In de dagen rond de Israëlische verkiezingen begaven politieke leiders zich naar de Westelijke Muur in Jeruzalem om te bidden. Onder hen was premier Benjamin Netanyahu, die aan de vooravond van de verkiezingen de Kotel bezocht en een handgeschreven briefje tussen de eeuwenoude stenen plaatste. Op zijn briefje stond:
לחיילי צה״ל, גיבורינו, לנצחון על אויבינו, להצלחת עמנו, נצח ישראל לא ישקר!
Voor de soldaten van de IDF, onze helden; voor de overwinning op onze vijanden; voor het succes van ons volk. De Eeuwige van Israël liegt niet!
Het waren de laatste vier Hebreeuwse woorden die mijn aandacht trokken: נצח ישראל לא ישקר. De woorden komen uit 1 Samuël 15:29, en hun oorspronkelijke context is bijzonder opvallend als we bedenken dat ze zijn geschreven door een premier die voor een verkiezing stond.
In 1 Samuël 15 maken we kennis met koning Saul, de eerste koning van Israël, op een beslissend moment in zijn regering. God had Saul via de profeet Samuël opgedragen oorlog te voeren tegen Amalek. Saul had de Amalekieten verslagen, maar hij had nagelaten Gods instructies volledig uit te voeren. Hij spaarde Agag, hun koning, en stond het volk toe een deel van het vee te behouden.
Toen Samuel Saul hiermee confronteerde, verdedigde de koning aanvankelijk zijn daden. Hij hield vol dat hij Gods gebod had gehoorzaamd en legde uit dat de dieren waren achtergehouden om als offer aan God te worden gebracht. Maar Samuel liet zich niet overtuigen. Aan Saul was de verantwoordelijkheid toevertrouwd om Israël te leiden volgens Gods instructies. In plaats daarvan had hij naar eigen inzicht gehandeld en zijn beslissingen boven het gebod gesteld dat hij had ontvangen. Samuel deelde Saul mee dat God hem als koning had verworpen.
Toen Samuel zich omdraaide om weg te gaan, greep Saul de zoom van zijn mantel vast en scheurde die. Samuel gebruikte het gescheurde kledingstuk om te illustreren wat er met Sauls koningschap was gebeurd: God had het koninkrijk van hem weggerukt. En toen verklaarde Samuel:
וְגַם נֵצַח יִשְׂרָאֵל לֹא יְשַׁקֵּר וְלֹא יִנָּחֵם כִּי לֹא אָדָם הוּא לְהִנָּחֵם׃
Bovendien bedriegt de Glorie van Yisrael niet en verandert Hij niet van gedachten, want Hij is geen mens dat Hij van gedachten zou veranderen.”
Samuel 15:29
Dit zijn de woorden die Netanyahu koos om aan de Westelijke Muur aan te halen. Het is zeker ironisch dat een zittende premier een vers citeert dat gericht was aan een koning die zojuist te horen had gekregen dat zijn heerschappij ten einde zou komen. Maar de betekenis van het vers reikt veel verder dan het persoonlijke lot van Saul (of Bibi).
Saul was de eerste koning van Israël. Hij was gekozen om Gods volk te leiden, kreeg het militaire bevel toevertrouwd en droeg een enorme verantwoordelijkheid voor de toekomst van de natie. Toch was zelfs de koning van Israël niet de hoogste autoriteit over Israël. Dat was God.
De 12e-13e-eeuwse bijbelcommentator rabbijn David Kimchi, bekend als Radak, legt uit dat hoewel Sauls koninkrijk geen stand zou houden, Gods belofte aan Israël zou blijven bestaan. De toekomst van het Joodse volk was nooit afhankelijk van het succes of falen van één enkele koning. En misschien is dat wel het belangrijkste aspect van dit verhaal.
We kunnen niet precies weten wat Netanyahu bedoelde toen hij dit vers koos. Misschien was het een gebed voor het succes van Israël en zijn soldaten. Misschien dacht hij aan de vijanden van het land, aan de toekomst ervan, of aan de enorme verantwoordelijkheden van het leiderschap. Maar wat hij ook bedoelde, de woorden dragen een boodschap in zich die elke specifieke politicus of verkiezing overstijgt.
We leven in een wereld waarin politieke koersen van enorm belang zijn. Wie een land leidt, welke keuzes hij maakt en hoe hij zijn gezag uitoefent, kan gevolgen hebben die generaties overspannen. We hebben de verantwoordelijkheid om deel te nemen aan die beslissingen, weloverwogen te stemmen en alles te doen wat we kunnen om de toekomst van onze natie vorm te geven. En toch is er, nadat we onze stem hebben uitgebracht, iets dat we moeten onthouden: uiteindelijk hebben wij niet de touwtjes in handen.
Gisteren, toen de Israëli’s zich afvroegen wie hun land in deze cruciale periode in onze geschiedenis zou moeten leiden, rolde de donder over de hemel. En daarmee kwam de gelegenheid om een zegen uit te spreken ter erkenning van de ware Koning van het universum. Shekocho ugevurato malei olam. Zijn kracht en macht vullen de wereld.
Het is dezelfde waarheid waaraan Samuel Saul duizenden jaren geleden herinnerde. Menselijke leiders krijgen macht toevertrouwd, maar zij zijn nooit de uiteindelijke bron ervan. Koninkrijken komen op en gaan ten onder. Regeringen veranderen. Zelfs de machtigste leiders moeten erkennen dat hun gezag grenzen kent. En door dit alles heen blijft God bestaan.
Sara Lamm is inhoudsredacteur voor TheIsraelBible.com en Israel365 Publications. Ze komt oorspronkelijk uit Virginia en verhuisde in 2021 met haar man en kinderen naar Israël. Sara heeft een masterdiploma in onderwijs van Bankstreet College en gaf bijna tien jaar les op de kleuterschool voordat ze aliyah maakte naar Israël. Sara heeft een passie voor het verbinden van bijbelstudie met het ‘echte leven’ en werkt momenteel aan een bijbelreeks voor kinderen.
Bron: Who Is Really in Charge? – The Israel Bible
