www.wimjongman.nl
Wie is een Jood?: Een knappe theologische spagaat heeft de gemeente ernstig in verwarring gebracht
Door Steve Herzig - 8 april 2026
(Foto: CommonSpace Images)
Al eeuwenlang vragen Joden zich af: „Wie is een Jood?“ Vandaag de dag is er een nieuwe wending gekomen, en daar spelen christenen een rol in.
Ik ben niet in de war. Ik weet dat ik joods ben, 99 procent Europees-joods om precies te zijn. Bevestigd door DNA-onderzoek. Mijn moeder is 100 procent Europees-joods.
Waar komt die verwarring dan vandaan? Door farmisht (Jiddisch voor “verward”) theologie.
Ik nam deel aan een panelgesprek om de theologische verwarring over eschatologie, de bijbelse leer over de toekomst, te helpen ophelderen. De panelleden presenteerden verschillende standpunten, en ik presenteerde premillennialisme en pretribulationisme. Premillennialisme houdt vast aan een letterlijk, 1000-jarig Koninkrijk van God op aarde en stelt dat Christus zal terugkeren om dat Koninkrijk te vestigen voordat de duizend jaar beginnen. Pretribulationisme stelt dat de gemeente van de aarde zal worden opgenomen vóór de zevenjarige Grote Verdrukking (70e week van Daniël 9:27).
De evangelische, bijbelgelovige christenen die het panel vormden, houden sterk vast aan de onfeilbaarheid van de Schrift, maar hadden geen formeel standpunt over eschatologie.
Na mijn presentatie vroeg een jonge man of we even konden praten. Hij is een godvruchtige gelovige, heeft oprechte liefde voor het Joodse volk en is oprecht geïnteresseerd in groei in de genade en kennis van Christus. Hij was zeer bezorgd dat ik had gezegd dat de vervangingstheologie, die leert dat de gemeente Israël heeft vervangen in Gods plan, antisemitisch is.
Zijn theologie ziet slechts één volk van God en maakt geen onderscheid tussen gelovigen uit het Oude en het Nieuwe Testament. Mijn theologie ziet twee volken van God: het Joodse volk en de gemeente. Ik vertelde hem dat de ideologie dat de gemeente Israël vervangt antisemitisch is, maar niet noodzakelijkerwijs de persoon die een dergelijk standpunt inneemt. Toen vroeg hij: “Waarom zouden niet alle zegeningen die God beloofde in Christus van mij zijn?” Hij geloofde oprecht dat ze dat waren, inclusief de zegeningen die aan Israël waren beloofd.
Toen zei hij drie woorden die me deden schrikken: “Ik ben joods.” Hij sprak ze langzaam en zacht uit, zonder kwaadwilligheid, en met de vriendelijkheid van een christelijke broeder. Toch moet ik bekennen dat ik me, toen ik ze hoorde, beroofd voelde, niet door de jongeman, maar door zijn vervalste theologie.
Alles verdubbeld
God beloofde het Joodse volk zowel dubbele straf als dubbele zegen. Toen de kinderen van Israël er niet in slaagden om met Hem te wandelen, strafte Hij hen. Eerst voerde Hij de tien noordelijke stammen weg in ballingschap naar Assyrië, daarna voerde Hij de rest weg in ballingschap naar Babylon. Zowel Jesaja als Jeremia profeteerden dat Israël “het dubbele” zou ontvangen voor haar zonden. God zei: “Ik zal hun ongerechtigheid en hun zonde dubbel vergelden, omdat zij Mijn land hebben verontreinigd; zij hebben Mijn erfdeel gevuld met de kadavers van hun verfoeilijke en afschuwelijke afgoden” (Jer. 16:18).
Trouw aan Zijn Woord heeft God toegestaan dat het Joodse volk lijdt. Zij zijn meer dan enig ander volk op aarde opgejaagd, vervolgd en gedood. De vloeken in Deuteronomium 28:15–68 lezen als de afgelopen 10 eeuwen van de Joodse geschiedenis. Veel Joden antwoorden, wanneer hen wordt verteld dat zij Gods uitverkoren volk zijn: “Ik zou willen dat Hij iemand anders zou kiezen.”
Toch belooft God ook grote toekomstige zegeningen voor Israël: “Maar jullie zullen de priesters van de HEER worden genoemd, men zal jullie de dienaren van onze God noemen. Jullie zullen de rijkdommen van de heidenen eten, en in hun glorie zullen jullie roemen. In plaats van jullie schande zullen jullie dubbele eer ontvangen, en in plaats van verwarring zullen zij zich verheugen in hun deel. Daarom zullen zij in hun land het dubbele bezitten; eeuwige vreugde zal van hen zijn” (Jes. 61:6–7, nadruk toegevoegd).
God zei: “Keer terug naar de vesting, gevangenen van de hoop. Zelfs vandaag verklaar Ik dat Ik u dubbel zal teruggeven” (Zach. 9:12).
God heeft Zijn Schrift gevuld met beloften om Zijn geliefde Israël te zegenen, dat Hij heeft liefgehad “met een eeuwige liefde” (Jer. 31:3)—en het zijn deze zegeningen die de Vervangende Theologie (RT) zich toe-eigent voor de gemeente. Toch laat zij de vloeken volledig buiten beschouwing. Wat de vloeken betreft, stelt de RT dat Israël nog steeds het biologische Israël betekent – een knappe prestatie van theologische acrobatiek.
De Joden zijn een uniek en apart volk, de fysieke nakomelingen van de aartsvader Jakob, wiens naam God veranderde in Israël. Wanneer heidenen gelovigen worden, worden ze geen kinderen van Jakob – en dat zouden ze ook niet moeten willen. Joden en heidenen die hun geloof in de Messias Jezus stellen voor hun redding, worden nieuwe schepselen – leden van het lichaam van Christus, wat de gemeente is.
Afzonderlijke entiteiten
De Bijbel presenteert twee volken van God met twee geschiedenissen en twee reeksen beloften.
1 Korintiërs 10:32 zegt: “Geef geen aanstoot, noch aan de [1] Joden, noch aan de [2] Grieken [heidenen], noch aan de [3] gemeente van God.” De gemeente en Israël zijn verschillend. Israël is een volk dat bijzonder geliefd is (Deut. 7:6), de oogappel van God (Zach. 2:8). God heeft de Joden een bijzonder land beloofd (Gen. 17:6), een bijzondere Verlosser (Jes. 53) en een bijzondere zegen (Jer. 31). Zij zijn een aards volk dat een toekomstig, letterlijk, een aards Koninkrijk zal ontvangen.
De gemeente daarentegen is gezegend “met alle geestelijke zegeningen in de hemelse gewesten in Christus” (Ef. 1:3). God heeft de gemeente lief en “heeft Zichzelf voor haar overgegeven” (5:25). De gemeente is de bruid van Christus. Israël is dat niet. Gelovigen zijn ambassadeurs voor Christus (2 Kor. 5:20) op aarde. Ons burgerschap is in de hemel. We wachten vol verwachting op de Verlosser, de Heer Jezus Christus, om ons in de lucht te ontmoeten (1 Thess. 4:17) of ons bij de dood bij Zich te nemen, wanneer we afwezig zullen zijn van het lichaam maar aanwezig bij onze Heer (2 Kor. 5:8). Wanneer Hij terugkeert naar de aarde, zullen wij met Hem terugkeren in onsterfelijke lichamen.
De gemeente bestaat op glorieuze wijze uit zowel Joden als heidenen die gered zijn door genade door het geloof in onze Heer en Verlosser Jezus Christus. Amen en amen.
‘Door Zijn striemen’
Door Gods genade ben ik zelf geboren en opgegroeid als orthodoxe Jood. Daarom kende ik bepaalde fundamentele waarheden: ik wist dat de Joodse Geschriften de woorden van God zelf waren, niet de tradities van mensen. Ik wist dat ik verantwoordelijk was om de Wet te houden, en ik wist dat de hemel en de hel echt waren. Ik wist ook dat mijn Messias op een dag zou komen om alle Joden van over de hele wereld te verzamelen in het Beloofde Land Israël.
Het was ook door Gods genade dat ik een gelovige in Jezus (Yeshua) werd als mijn Heer, Verlosser en Messias. God gebruikte wat ik wist om mij te laten zien wat ik niet wist. Ik wist dat de Wet goed was en dat ik dat niet was. Ik wist dat God al mijn gerechtigheid zag als “bezoedelde kleren” (Jes. 64:6).
Ik had geleerd dat de profeet Jesaja zei: “Maar Hij werd doorboord om onze overtredingen, Hij werd verbrijzeld om onze ongerechtigheden; de straf die ons de vrede brengt, was op Hem, en door Zijn striemen zijn wij genezen. Wij allen zijn als schapen verdwaald; wij zijn elk onze eigen weg gegaan; en de HEERE heeft de ongerechtigheid van ons allen op Hem gelegd” (53:5–6).
Ik ben niet farmisht. Ik ben een Jood en deel van het lichaam van Christus, de gemeente. Ik ken de waarheid: Yeshua is “de weg, de waarheid en het leven. Niemand komt tot de Vader dan door [Hem]” (Joh. 14:6). Hij is mijn enige hoop en de enige hoop van de wereld op verlossing.
Als u meer inzicht wilt krijgen in hoe Joodse mensen denken en zichzelf zien, raad ik u aan I Am Jewish: Personal Reflections Inspired by the Last Words of Daniel Pearl te lezen, samengesteld door Judea en Ruth Pearl. Het is geschreven als eerbetoon aan hun zoon, Wall Street Journal-verslaggever Daniel Pearl, die in 2002 in Pakistan door radicale moslims werd ontvoerd en op brute wijze onthoofd. Voordat hij werd vermoord, las Daniel deze verklaring voor: “Mijn naam is Daniel Pearl. Mijn vader is joods. Mijn moeder is joods. Ik ben joods.”
Als u joods of niet-joods bent en niet in Jezus gelooft, overweeg dan alstublieft deze vermaning: “Nu is de tijd van het welbehagen; zie, nu is de dag van het heil” (2 Kor. 6:2).
Als u een niet-Joodse gelovige in Jezus bent, bent u een lid van het lichaam van Christus, net als ik; en dat zou voor iedereen een zegen genoeg moeten zijn.
Steve Herzig is vicevoorzitter van North American Ministries en bijbeldocent bij The Friends of Israel. Herzig levert ook bijdragen aan Harbinger’s Daily.