De strijd om het zionisme: christenen verdeeld nu anti-Israëlisch extremisme toeneemt

Door de redactie van PNW 16 maart 2026

De strijd om het zionisme blijft niet langer beperkt tot het Midden-Oosten. Hij woedt nu in westerse steden, op onlineplatforms en zelfs binnen kerken. Aan de ene kant staan radicale antizionistische bewegingen die zich openlijk aansluiten bij terroristische organisaties en vijandige regimes. Aan de andere kant staan christenen die worstelen met een diep theologische vraag: wat zegt de Bijbel eigenlijk over Israël?

De kloof wordt met de dag scherper.

Een beweging die elk masker heeft afgelegd

De lelijkheid van de moderne antizionistische beweging kwam onlangs volledig tot uiting in New York City tijdens demonstraties ter gelegenheid van Al Quds Day – een jaarlijkse anti-Israëlbijeenkomst die in 1979 werd ingesteld door het Iraanse revolutionaire regime onder leiding van Ruhollah Khomeini.

Het evenement vond dit jaar plaats op een moment van intense wereldwijde spanning, nu Israël en de Verenigde Staten het regime in Iran en zijn netwerk van proxy-milities confronteren. In plaats van terrorisme te veroordelen of op te roepen tot vrede, kozen demonstranten openlijk de kant van krachten die de vernietiging van Israël nastreven.

Sprekers prezen het zogenaamde “verzet” en juichten Hamas en Hezbollah toe. Vlaggen van de Palestijnse Islamitische Jihad werden gezwaaid. Er klonken kreten als “Dood aan Amerika” en “Dood aan Israël." Anderen riepen slogans die de aanslagen van 7 oktober verheerlijkten, die de wereld met verbijstering vervulden.

Misschien wel het meest verontrustend waren de groteske beschuldigingen die naar joodse tegendemonstranten werden geslingerd. Demonstranten riepen dat joden “baby's opeten” en “kinderen verkrachten," waarmee ze de middeleeuwse bloedlaster weer tot leven brachten die eeuwenlang pogroms en massamoorden in heel Europa heeft aangewakkerd.

Dit is geen marginaal misverstand over het zionisme.

Het is openlijke, onbeschaamde haat.

In wezen lijkt een groot deel van de moderne antizionistische beweging bereid om iedereen te steunen – terroristische groeperingen, autoritaire regimes of gewelddadige extremisten – zolang ze maar tegen Israël strijden. In die zin gaat de ideologie steeds minder over Palestijnse rechten en steeds meer over verzet tegen het bestaan zelf van de Joodse staat.

Dat is precies waar het zionisme zich juist voor inzet.

Zoals Ted Cruz onlangs in een interview uitlegde, bevestigt het zionisme simpelweg dat het Joodse volk het recht heeft om in zijn historische thuisland te bestaan. De moderne staat Israël werd opgericht na de gruwelen van de Holocaust en de moord op zes miljoen Joden door nazi-Duitsland.

Het idee dat het Joodse volk na eeuwen van vervolging één veilig thuisland zou moeten hebben, werd ooit breed aanvaard in het hele politieke spectrum.

Tegenwoordig wordt het echter fel betwist.

Een controverse bereikt de religieuze commissie van Trump

Dezelfde spanningen sijpelen nu door tot in het hart van de Amerikaanse politieke instellingen.

De Commissie voor Religieuze Vrijheden van de regering-Trump werd deze week opgeschrikt door een nieuw ontslag in verband met het Israël-debat. Sameerah Munshi, een moslimlid van een adviesraad die verbonden is aan de commissie, trad af en beschuldigde het orgaan ervan te zijn overgenomen door wat zij omschreef als een “zionistische politieke agenda."

Munshi zei dat haar ontslag bedoeld was als protest tegen het eerdere ontslag van commissielid Carrie Prejean Boller. Boller was ontslagen nadat ze tijdens een hoorzitting over antisemitisme had betoogd dat haar katholieke geloof haar dwong zich tegen Israël en het zionisme te verzetten.

De controverse escaleerde toen Boller joodse getuigen die de terreuraanslagen van 7 oktober hadden overleefd, confronteerde en hen tijdens hun getuigenis over antisemitisme in de verdediging drong. De woordenwisseling leidde tot verontwaardiging bij joodse organisaties en leden van de regering.

Munshi verdedigde Boller in het openbaar en nam later zelf ontslag. Ze uitte daarbij ook kritiek op de militaire confrontatie van de VS met Iran en beweerde dat deze werd gevoerd “op aandringen van een genocidale staat” – een directe verwijzing naar Israël.

Deze episode liet zien hoe diep het debat over Israël de Amerikaanse politiek is binnengedrongen, zelfs in fora die bedoeld zijn om religieuze vrijheid te bespreken.

Het benadrukte ook de groeiende invloed van commentatoren zoals Candace Owens, die zowel door Boller als Munshi positief werd aangehaald, ondanks haar toenemende omarming van controversiële beweringen over Israël en de wereldwijde joodse invloed.

Een groeiende verdeeldheid binnen het christendom</p>

De antizionistische beweging buiten de kerk is één strijd. Binnen het christendom ontvouwt zich een ander debat.

Christenen zijn zelf verdeeld over wat het betekent om een christelijke zionist te zijn.

Voor miljoenen gelovigen – met name binnen evangelische tradities – is steun voor Israël geworteld in theologie in plaats van politiek. Zij geloven dat de beloften die God aan het Joodse volk deed in de Hebreeuwse Geschriften vandaag de dag nog steeds geldig zijn.

Dit geloof verwerpt wat theologen de vervangingstheologie noemen, het idee dat de christelijke kerk Israël heeft vervangen in Gods verbondsplan. Veel evangelischen beschouwen die leer als zowel bijbels onjuist als historisch gevaarlijk, en wijzen op eeuwen waarin deze werd gebruikt om antisemitisme te rechtvaardigen.

Christelijk zionisme houdt in de kern simpelweg in dat God Zijn beloften nakomt.

De Schrift beschrijft Gods verbond met Israël herhaaldelijk als eeuwigdurend. In de hele Bijbel wordt gesproken over Sion – Jeruzalem – als centraal in Gods zich ontvouwende verhaal. Voor gelovigen die die beloften letterlijk nemen, is het steunen van het bestaan van Israël niet louter een geopolitieke voorkeur; het is een bevestiging dat Gods woord betrouwbaar is.

Maar het label zelf kan verkeerd worden begrepen.

Een christelijk zionist zijn betekent niet dat je elke beslissing van de Israëlische regering onderschrijft of het lijden van onschuldige mensen in de regio negeert. De Bijbel roept gelovigen op tot gerechtigheid, barmhartigheid en nederigheid jegens iedereen.

Tegelijkertijd stellen voorstanders dat het ontkennen van het bestaansrecht van Israël veel verder gaat dan legitieme kritiek op het beleid.

Het gaat over in iets veel duisterders.

Conservatieve bondgenoten nu verdeeld</p>

Wat dit moment nog opvallender maakt, is dat enkele van de scherpste geschillen nu binnen de conservatieve en christelijke wereld zelf ontstaan.

Het eerdere ontslag van Carrie Prejean Boller legde de spanningen binnen conservatieve geloofskringen al bloot. Maar de controverse is alleen maar toegenomen nu prominente commentatoren Israël en de pro-Israëlbeweging steeds vaker aanvallen.

Invloedrijke mediafiguren zoals Tucker Carlson en Candace Owens hebben herhaaldelijk kritiek geuit op Israël en op de bredere pro-Israëlcoalitie in de Verenigde Staten.

Interessant genoeg hebben veel van de meest zichtbare critici een katholieke achtergrond.

Historisch gezien staan delen van de katholieke theologie meer open voor vervangingstheologie dan evangelische tradities. Hoewel de moderne katholieke kerk antisemitisme krachtig afwijst, blijven er theologische meningsverschillen bestaan over de voortdurende rol van Israël in bijbelse profetieën.

Die leerstellige verschillen verklaren waarom conservatieven die het over bijna elke politieke kwestie eens zijn – van economie tot culturele strijd – fel verdeeld kunnen raken over Israël.

Voor evangelische christenen blijft het Joodse volk centraal staan in Gods verbondsgeschiedenis. Voor anderen is de moderne staat Israël gewoon een van de vele landen.

Het resultaat is een breuk die waarschijnlijk niet snel zal verdwijnen.

Het debat zal niet verdwijnen

Wat duidelijk is, is dat de strijd over het zionisme alleen maar zal toenemen.

Buiten de kerk raakt het antizionistische activisme steeds meer geradicaliseerd, waarbij organisaties die zich inzetten voor de vernietiging van Israël openlijk worden geprezen.

Binnen de kerk worstelen gelovigen met diepgaande theologische vragen over de Schrift, het verbond en de toekomst van Gods beloften.

Voor christenen die Israël steunen, komt de kwestie uiteindelijk neer op vertrouwen: als Gods beloften aan Israël teniet kunnen worden gedaan, wat zegt dat dan over Zijn beloften aan anderen?

Voor critici gaat het debat over hoe geloof en moderne geopolitiek met elkaar moeten verweven zijn.

Hoe dan ook, de kloof is nu onmogelijk te negeren.

De strijd rond het zionisme is niet langer alleen een politiek conflict, maar ook een spiritueel conflict – en het herschikt allianties op manieren die slechts enkele jaren geleden door weinigen werden voorzien.

Bron: The Battle Over Zionism: Christians Divided As Anti-Israel Extremism Rises