Nu protesten het regime op zijn grondvesten doen schudden, is Iran dan te zwak om Israël aan te vallen, of te gevaarlijk om dat niet te doen?

Maayan Hoffman | Gepubliceerd: 11 januari 2026

Nu de straten van Iran vol zijn met demonstranten en het islamitische regime voor een van de ernstigste interne uitdagingen in jaren staat, zeggen analisten dat het grootste gevaar misschien niet een Iraanse raketaanval op Israël is, maar een preventieve actie van de Verenigde Staten tegen Teheran.

Volgens hen is het waarschijnlijker dat de Amerikaanse president Donald Trump Iran zal aanvallen voordat de Islamitische Republiek op Israël vuurt.

“Ik denk niet dat ze Israël zullen aanvallen, omdat ze na de 12-daagse oorlog hebben ingezien dat ze niets tegen Israël kunnen beginnen”, zei Catherine Perez-Shakdam, een Franse journaliste en politiek analiste die hoge Iraanse functionarissen heeft ontmoet en geïnterviewd, tegen All Israel News.

Ze zei dat Iran na de oorlog in juni de kracht van de Israëlische luchtverdediging begrijpt en weet dat het niet kan winnen.

“Iraniërs hebben de gewoonte om aan te vallen als ze succes kunnen garanderen. Ze hebben gezien wat we hebben gedaan, namelijk het totale luchtverdedigingssysteem van Iran ontmantelen, en Iran kon alleen maar toekijken. Ze zullen niets proberen te doen. Ze begrijpen dat nog een vernedering er één te veel zou zijn”, aldus Perez-Shakdam, die ook uitvoerend directeur is van We Believe in Israel.

Ze sprak zaterdagavond met AIN, terwijl honderdduizenden, zo niet miljoenen Iraanse burgers in het hele land de straat op gingen om te protesteren tegen het islamitische regime. Velen zijn van mening dat de demonstraties zo intens worden dat ze het voortbestaan van de regering in gevaar kunnen brengen. Maar omdat de toegang tot internet grotendeels is afgesloten en er slechts sporadisch berichten uit Iran komen, blijft de precieze omvang van de onrust onduidelijk.

Tegelijkertijd proberen analisten in te schatten hoe wanhopig de hoogste leider Ayatollah Ali Khamenei en de Islamitische Revolutionaire Garde zijn geworden.

Eric Mandel, oprichter en directeur van het Middle East Political and Information Network, zei dat Israël op het hoogste alarmniveau staat. Hij merkte op dat als het regime wanhopig genoeg wordt, het zou kunnen proberen de aandacht af te leiden van de binnenlandse onrust door Israël aan te vallen.

Mandel zei echter dat een dergelijke aanval weliswaar gevaarlijk en dodelijk zou kunnen zijn, maar dat Iran in de zeven maanden sinds de 12-daagse oorlog zijn capaciteiten nog niet voldoende heeft hersteld om een aanval van dezelfde omvang te lanceren.

“Het zou niet onbelangrijk zijn”, zei hij, “maar het zou niet zijn wat we eerder hebben gezien.”

Een mogelijke strategie, legde Mandel uit, zou zijn om beperkte raketaanvallen op Israël uit te voeren om de aandacht af te leiden terwijl het regime hard optreedt tegen demonstranten in eigen land. Als gevolg daarvan zouden Israëli's zich in schuilkelders kunnen bevinden, zei hij. Het is echter waarschijnlijker dat Iran zich tot zijn proxies, Hamas, Hezbollah of de Houthi's, zou wenden om het vuile werk op te knappen.

Mandel waarschuwde echter dat zowel Hezbollah als Hamas de afgelopen twee jaar ernstig zijn verzwakt door operaties van de Israëlische strijdkrachten. Sommige analisten vragen zich nu af of beide groeperingen op dit moment überhaupt nog bevelen van Teheran zouden opvolgen.

“De mensen zien het Iraanse regime als kwetsbaar omdat hen is verteld dat het onkwetsbaar was, en kijk eens wat de Israëli's hen hebben aangedaan”, zei Mandel. “Israël heeft het Iraanse volk laten zien dat hun regime in grote mate een papieren tijger was, en dat heeft energie gegeven aan de rebellen die hen willen omverwerpen.”

Dat betekent niet, benadrukte hij, dat het volk noodzakelijkerwijs zal zegevieren.

“Dit zijn fanatici”, zei Mandel. “Dit zijn jihadisten. Wat zou 's werelds grootste staat die terrorisme ondersteunt doen om te overleven? Misschien wel bijna alles.”

Gedaliah Blum, die het populaire MossadIL-account op 𝕏 beheert en medeoprichter is van de Heartland Foundation, uitte soortgelijke zorgen. Hij vertelde AIN dat als het Iraanse regime met de rug tegen de muur staat en niets te verliezen heeft, de situatie “op korte termijn veel gevaarlijker wordt. Als iemand met de rug tegen de muur staat, handelt hij niet pragmatisch.”

Tijdens de sabbat begonnen er grafische berichten online te circuleren met een nachtelijke hemel vol inkomende projectielen, vergezeld van de waarschuwing: “Kijk om middernacht naar de hemel.” Soortgelijke berichten werden ook via sms naar Israëlische telefoons gestuurd. De berichten werden geïnterpreteerd als een dreiging met ballistische raketten op Israël, maar ook als een psychologische cybertactiek om het publiek bang te maken.

Tijdens de oorlog in juni kwamen 28 mensen om het leven door Iraanse ballistische raketten, waaronder 27 burgers, wat de ernst van dergelijke dreigingen onderstreept. Blum zei echter dat hoewel dit moment in theorie het moment zou zijn om toe te slaan, het regime nog steeds één belangrijke zorg heeft.

“Ja, de dreiging is gevaarlijk”, schreef hij op 𝕏. “Maar de bluf is ook veelzeggend. Want als ze die grens overschrijden, zijn ze klaar.”

Blum voegde eraan toe dat het regime nog steeds wanhopig probeert te overleven.

“Zodra er een raket op Israël wordt afgevuurd, is het gedaan met die afweging. Er is geen weg terug. Geen dubbelzinnigheid. Geen proxies om zich achter te verschuilen”, zei hij.

Mandel suggereerde dat als Israël nu Iran zou aanvallen, het waarschijnlijk raketwerpers of nucleaire faciliteiten zou vermijden. In plaats daarvan zou Israël zich richten op elementen van het veiligheidsapparaat, waaronder het hoofdkwartier van de IRGC of locaties die verband houden met Khamenei zelf, acties die de protesten in Iran verder zouden kunnen aanwakkeren.

Blum merkte op dat zelfs beperkte acties van Israël of de Verenigde Staten, zoals vluchten boven het land of aanvallen op een paar IRGC-bases, de demonstranten een impuls zouden kunnen geven en een signaal zouden kunnen zijn dat ze steun hebben van hogerhand. Er zouden geen troepen op de grond nodig zijn, zei hij.

In het weekend meldde de Britse Telegraph dat Iran zijn alarmniveau nog hoger heeft gezet dan tijdens de oorlog met Israël zes maanden geleden, en voegde eraan toe dat “ondergrondse raketsteden ook klaar zijn om externe dreigingen het hoofd te bieden”.

De waarschuwing kwam te midden van de vrees in Teheran dat Israël zou kunnen profiteren van de interne instabiliteit, en van expliciete dreigementen van Trump om in te grijpen als de regeringstroepen demonstranten zouden doden.

In een interview met The Economist zei premier Benjamin Netanyahu dat het doel van Israël niet regimeverandering was, hoewel hij erkende dat dit een “gevolg van de oorlog” zou kunnen zijn. Hij benadrukte dat “revoluties van binnenuit komen” en zei dat Israël geen plannen had om direct in te grijpen, hoewel het de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten hield.

“Als Iran ons aanvalt, wat ze zouden kunnen doen, dan zal dat vreselijke gevolgen hebben voor Iran”, zei Netanyahu tegen het tijdschrift.

Trump blijft echter de mogelijkheid van betrokkenheid aan de orde stellen. Zaterdagavond plaatste hij nog een bericht op Truth Social waarin hij waarschuwde dat de Verenigde Staten zouden ingrijpen als demonstranten zouden worden gedood, ook al wijzen berichten erop dat er al honderden zijn omgekomen.

Als Khamenei en de IRGC besluiten de protesten volledig te onderdrukken, waarschuwen analisten dat dit zou kunnen uitmonden in een bloedbad. Sommigen zijn van mening dat het enige wat hen tot nu toe heeft tegengehouden, de openbare dreigementen van Trump zijn.

De vraag is nu hoeveel beelden van stervende Iraniërs er nog moeten verschijnen voordat de president besluit om in actie te komen.

Trump schreef zaterdagavond: “Iran kijkt naar VRIJHEID, misschien wel als nooit tevoren. De VS staat klaar om te helpen!!!”

Volgens de eerste berichten heeft Trump nog geen definitief besluit genomen, maar overweegt hij serieus om een aanval goed te keuren als reactie op het harde optreden van het regime. Er zouden verschillende opties zijn voorgelegd.

“Als Trump iets meer dan clandestiene acties zou willen ondernemen, zou dat het aanvallen van doelen zijn om het volk meer macht te geven”, aldus Mandel. “Ofwel zien zij [het regime] er kwetsbaar uit, ofwel valt Amerika wapenlocaties aan, zodat de rebellen zich kunnen bewapenen. Als er een regimewisseling komt, wil je dat er een economie is die zij kunnen overnemen. Ik zie het dus als het aanvallen van veiligheidselementen.”

Mandel voegde eraan toe dat na Trumps acties in Venezuela eerder deze maand, de wereld zou moeten begrijpen dat als de Amerikaanse president gelooft dat “dit een historisch moment voor hem is en hij vanuit zijn moraal gelooft dat dit is wat er moet gebeuren, hij naar mijn mening zou kunnen handelen.” Iedereen die zegt dat Trump hier niet zou handelen, zei Mandel, “heeft niet gekeken naar de B-2-bommenwerpers die Iran in juni 2025 of vorige week in Venezuela hebben aangevallen.”

De beoordeling in Jeruzalem is dat er nu een reële kans is op een ineenstorting van het regime, meldden Israëlische media. Mandel waarschuwde echter dat een ineenstorting van het regime niet moet worden verward met een positieve regimewisseling die de wil van de meerderheid van het Iraanse volk weerspiegelt.

“We raken allemaal opgewonden omdat we dit willen zien, maar er is geen enkele verenigde figuur die een interne oppositieleider is, en er is geen echte externe leider”, benadrukte Mandel.

De toekomst, zei hij, is “beladen met allerlei mogelijkheden en gevolgen” die van invloed kunnen zijn op het hele Midden-Oosten, en die niet allemaal positief zullen zijn.

Perez-Shakdam was het daarmee eens. Ze zei dat Khamenei de IRGC heeft opgericht om het regime te beschermen, niet het volk. Als Khamenei denkt dat het regime op instorten staat, waarschuwde ze, zou hij de IRGC kunnen inzetten om het te verdedigen, ongeacht de dreigementen van Trump. In dat scenario zou de situatie volgens haar eerst veel erger kunnen worden voordat ze beter wordt.

Een andere mogelijkheid, zei Perez-Shakdam, is dat het regime zou kunnen proberen zichzelf opnieuw uit te vinden naar het voorbeeld van Noord-Korea, of de operaties van de IRGC in het buitenland zou kunnen uitbreiden om Iraanse dissidenten te vermoorden en angst te zaaien.

“Dit zijn geen rationele actoren”, waarschuwde Perez-Shakdam. “Het gaat om macht. Ze zullen alles doen wat nodig is om hun macht te behouden. Deze mensen zijn sadistisch, en het Westen beseft niet hoe ver deze mensen zullen gaan... Ik denk dat de nazi's in vergelijking met hen koorknapen lijken.”

Ze voegde eraan toe dat, zoals Mandel opmerkte, omdat er geen duidelijke leider is om het roer over te nemen, Iran langs etnische en religieuze lijnen zou kunnen breken. Concurrerende facties zouden kunnen vechten om de controle over het grondgebied, waardoor er meerdere machtscentra zouden ontstaan.

“Dat zou betekenen dat Israël niet met één monster te maken zou hebben, maar mogelijk met tien”, zei ze.

“Er is geen echte kandidaat om iemand te vervangen”, benadrukte Perez-Shakdam. “Dit gebeurt zo snel, en niemand heeft plannen gemaakt voor de dag erna.”

Dus terwijl de protesten toenemen en de druk van binnen en buiten toeneemt, blijft de toekomst van Iran gevaarlijk onzeker. Dit betekent dat Israël zich moet voorbereiden op mogelijke uitkomsten die kunnen variëren van een gevierde en historische verandering tot een nieuwe ronde van raketaanvallen en bredere regionale instabiliteit.

Maayan Hoffman is een ervaren Amerikaans-Israëlische journaliste. Ze is hoofdredacteur van ILTV News en was voorheen nieuwsredacteur en adjunct-directeur van The Jerusalem Post, waar ze het Christian World-portaal van de krant lanceerde. Ze is ook correspondent voor The Media Line en presentatrice van de podcast Hadassah on Call.

Bron: As protests shake the regime, is Iran too weak to attack Israel, or too dangerous not to? | All Israel News