De stilte op de preekstoel

Waarom veel kerken bijbelse profetieën vermijden – en wat dat zegt over de toestand van de kerk

Joe Hawkins 18 maart 2026

Wanneer predikanten ophouden met het prediken van profetieën

In een groot deel in het hedendaagse kerkelijke landschap is er een merkwaardige stilte over de preekstoel neergedaald. Het is niet de stilte van eerbied of bezinning, maar de stilte van het vermijden. Hele delen van de Schrift – vooral die welke over de toekomst gaan – worden stilletjes overgeslagen, zelden uitgelegd en bijna nooit op een systematische manier gepredikt. Onderwerpen als de Opname, de Grote Verdrukking, de Antichrist, het komende Koninkrijk en de wederkomst van Christus zijn geleidelijk uit veel zondagmorgenpreken verdwenen.

Voor generaties gelovigen zou deze stilte bijna onvoorstelbaar zijn geweest. Vroeger preekten predikanten regelmatig over profetische boeken zoals Daniël, Ezechiël, Zacharia en Openbaring. Hele prekenseries waren gewijd aan de tekenen des tijds en de beloften van de wederkomst van Christus. De verwachting van de komst van de Heer werd niet gezien als marginale theologie – het stond centraal in de christelijke hoop.

Tegenwoordig vermijden veel predikanten de profetie echter helemaal.

In sommige kerken worden profetische passages gewoon overgeslagen bij het preken over boeken uit de Bijbel. In andere wordt het onderwerp wel erkend, maar behandeld als te controversieel of te ingewikkeld om in het openbaar aan te kaarten. Weer anderen doen profetie af als speculatieve theologie die afleidt van wat zij beschouwen als de meer ‘praktische’ aspecten van het christelijke leven.

Het gevolg is dat veel gelovigen nu jarenlang in de kerk zitten zonder ooit een preek te horen over de profetische delen van de Schrift.

Deze verschuiving is veelzeggend, want profetie is geen onbelangrijk thema in de Bijbel. Geleerden merken vaak op dat ongeveer een derde van de Schrift profetisch materiaal bevat. Van Genesis tot Openbaring openbaart God herhaaldelijk Zijn plannen voor de toekomst. Het bijbelse verhaal beweegt zich naar een climax waarin Christus terugkeert, het kwaad oordeelt en Zijn koninkrijk vestigt.

Toch blijft dit enorme deel van Gods Woord in veel gemeenten grotendeels onontgonnen.

De stilte rond profetie roept een belangrijke vraag op: waarom prediken zoveel voorgangers er niet meer over?

Het antwoord zegt veel over de huidige toestand van de kerk – en misschien ook iets over het geestelijke klimaat van de laatste dagen.

Waarom veel voorgangers profetie vermijden

Als zo'n groot deel van de Bijbel over profetie gaat, waarom vermijden zoveel voorgangers het dan? De redenen verschillen van kerk tot kerk, maar er zijn een aantal gemeenschappelijke factoren die steeds weer terugkomen.

Een van de belangrijkste is de angst voor controverse. Bijbelse profetieën brengen vaak interpretaties met zich mee die onder oprechte gelovigen verschillen. Discussies over het tijdstip van de Opname, de aard van het Duizendjarig Rijk of de identiteit van profetische figuren zoals de Antichrist kunnen al snel uitmonden in verhitte debatten. In een tijdperk waarin veel kerken ernaar streven de eenheid te bewaren en conflicten te vermijden, komen sommige voorgangers tot de conclusie dat het veiliger is om het onderwerp gewoon helemaal te vermijden.

In plaats van het risico te lopen op verdeeldheid binnen de gemeente, kiezen ze ervoor om zich te richten op onderwerpen waarvan ze denken dat die minder controversieel zijn.

Een andere factor is de waargenomen complexiteit van profetie. Boeken als Daniël, Ezechiël en Openbaring bevatten symbolische beeldspraak, apocalyptische taal en profetische tijdlijnen die zowel voor voorgangers als voor gemeenten intimiderend kunnen overkomen. Sommige kerkleiders voelen zich niet toegerust om deze passages met vertrouwen uit te leggen, vooral als ze tijdens hun theologische opleiding geen gedegen training in profetische interpretatie hebben genoten.

Daardoor vallen ze vaak terug op het preken over passages die eenvoudiger en gemakkelijker toe te passen lijken.

Daarnaast is er de invloed van de moderne filosofie over kerkgroei. In veel kringen binnen de bediening worden voorgangers aangemoedigd om zich te richten op boodschappen die direct praktisch en relevant zijn voor het dagelijks leven. Preken over relaties, financiën, emotionele gezondheid en persoonlijke voldoening worden vaak gezien als toegankelijker voor een modern publiek.

Profetie daarentegen wordt soms gezien als abstract of speculatief – iets dat misschien interessant is voor theologen, maar niet voor de gemiddelde kerkbezoeker.

Wanneer voorgangers deze mentaliteit aannemen, kan profetisch onderwijs geleidelijk uit de preekkalender verdwijnen.

Ook culturele druk speelt een rol. In een steeds sceptischer en seculierder wordende samenleving zijn sommige kerkleiders bang dat preken over de eindtijd het christendom extreem of sensationeel zal doen overkomen. Discussies over goddelijk oordeel, wereldwijde onrust en de opkomst van de antichrist passen niet goed in een cultuur die de voorkeur geeft aan optimisme en stabiliteit.

Om te voorkomen dat ze alarmerend of wereldvreemd overkomen, kiezen sommige voorgangers er simpelweg voor om deze onderwerpen helemaal niet aan te snijden.

Na verloop van tijd zorgen deze factoren samen voor een omgeving waarin profetie stilletjes aan de zijlijn komt te staan. Het wordt niet per se ronduit afgewezen – het wordt gewoon genegeerd. Hele boeken van de Schrift blijven ongeopend en hele thema's van bijbelse leer worden niet onderzocht.

Maar wanneer voorgangers stoppen met het prediken van profetie, gaat er iets belangrijks verloren. De kerk verliest meer dan alleen informatie over de toekomst – ze verliest een essentieel perspectief op het heden.

En dat verlies heeft ernstige gevolgen voor de geestelijke gezondheid van de kerk.

Wat gebeurt er als profetie verdwijnt

Wanneer profetie van de preekstoel verdwijnt, reiken de gevolgen veel verder dan het verlies van een interessant theologisch onderwerp. Bijbelse profetie bepaalt hoe gelovigen de geschiedenis, cultuur en de toekomst begrijpen. Zonder profetie verliest de kerk geleidelijk haar gevoel van geestelijke urgentie.

Een van de eerste slachtoffers is de verwachting van de wederkomst van Christus.

Voor de vroege gemeente was de belofte dat Jezus elk moment kon terugkeren geen ver theologisch concept. Het was een levende hoop die het dagelijks leven vormde. De apostelen herinnerden gelovigen er regelmatig aan om waakzaam en gereed te blijven.

Paulus schreef aan de Thessalonicenzen:

“Want de Heer zelf zal met een geroep uit de hemel neerdalen… en de doden in Christus zullen eerst opstaan.” (1 Tessalonicenzen 4:16)

Aan Titus beschreef hij het christelijke leven als een leven van verwachting:

“Verwachtend de zalige hoop en de verschijning van de heerlijkheid van onze grote God en Heiland, Christus Jezus.” (Titus 2:13)

Wanneer profetie regelmatig wordt onderwezen, worden gelovigen eraan herinnerd dat de geschiedenis op weg is naar een goddelijke afsluiting. Christus zal terugkeren. Het kwaad zal worden geoordeeld. Gods koninkrijk zal worden gevestigd.

Maar wanneer profetie uit de prediking verdwijnt, verliest de kerk langzaam dit toekomstgerichte perspectief. Het christendom begint zich bijna volledig te richten op het huidige leven in plaats van op het komende koninkrijk.

Een ander gevolg is het verlies van onderscheidingsvermogen. Profetie biedt een kader voor het begrijpen van de geestelijke en geopolitieke bewegingen in de wereld. Het herinnert gelovigen eraan dat misleiding, wereldwijde onrust en moreel verval geen willekeurige ontwikkelingen zijn, maar realiteiten waarover de Schrift al lang geleden waarschuwde.

Jezus zelf waarschuwde Zijn volgelingen:

“Ziet toe dat niemand u misleidt.” (Matteüs 24:4)

Zonder profetisch onderwijs kunnen gelovigen moeite hebben om de tekenen des tijds te interpreteren. Culturele trends, technologische veranderingen en geopolitieke gebeurtenissen kunnen verwarrend of overweldigend lijken. De profetische bril die christenen ooit hielp om door deze ontwikkelingen te navigeren, ontbreekt.

De kerk verliest ook een krachtige motivatie voor een heilig leven. In het hele Nieuwe Testament is de verwachting van de wederkomst van Christus nauw verbonden met persoonlijke heiligheid.

De apostel Johannes schreef:

“En iedereen die deze hoop op Hem heeft, reinigt zichzelf, net zoals Hij rein is.” (1 Johannes 3:3)

Profetie was nooit bedoeld als louter speculatie over de toekomst. Het was bedoeld om waakzaamheid, trouw en volharding te inspireren.

Wanneer de kerk vergeet dat Christus elk moment kan terugkeren, volgt vaak geestelijke zelfgenoegzaamheid. De urgentie om voor de eeuwigheid te leven begint te vervagen.

Op deze manier laat de stilte rond profetie meer na dan alleen een leemte in de bijbelse leer. Het verandert op subtiele wijze de mentaliteit van de kerk zelf.

En dat is misschien wel een van de meest onthullende indicatoren van de geestelijke toestand van onze tijd.

Profetie was nooit bedoeld als iets optioneels

Een van de grootste misvattingen in de moderne kerk is het idee dat bijbelse profetie optioneel is. Sommigen zien het als een secundaire leerstelling – misschien interessant, maar niet essentieel voor de christelijke leer. Anderen behandelen het als een nicheonderwerp dat is voorbehouden aan theologen of profetieconferenties.

Maar de Schrift schetst een heel ander beeld.

Van de eerste hoofdstukken van Genesis tot de laatste pagina’s van Openbaring ontvouwt de Bijbel zich als een profetisch verhaal. God openbaart niet alleen wat er in het verleden is gebeurd of wat gelovigen in het heden moeten doen. Hij openbaart ook wat er in de toekomst zal gebeuren.

Via de profeet Jesaja verklaarde de Heer:

“Ik verkondig het einde vanaf het begin, en vanaf de oudheid dingen die nog niet zijn gebeurd, en zeg: ‘Mijn voornemen zal standhouden, en Ik zal al Mijn welbehagen volbrengen.’” (Jesaja 46:10)

God reageert niet op de geschiedenis – Hij stuurt haar. Lang voordat koninkrijken opkomen of ten onder gaan, voordat rijken op het wereldtoneel verschijnen en voordat de laatste hoofdstukken van de menselijke geschiedenis zich ontvouwen, heeft de Heer de uitkomst al geopenbaard.

Dit is een van de unieke kenmerken van de Bijbel. Geen enkele andere religieuze tekst bevat even gedetailleerde, voorspellende profetieën. Door de hele Schrift heen toonde God herhaaldelijk Zijn autoriteit door toekomstige gebeurtenissen te openbaren lang voordat ze plaatsvonden. Toen die gebeurtenissen zich precies zo ontvouwden als voorspeld, werd Zijn Woord bevestigd.

De eerste komst van Jezus Christus is hiervan het duidelijkste voorbeeld. Eeuwen voor Zijn geboorte beschreven de profeten de omstandigheden van de komst van de Messias. Micha voorspelde dat Hij in Bethlehem geboren zou worden (Micha 5:2). Jesaja beschreef de lijdende dienaar die de zonden van velen zou dragen (Jesaja 53). Zacharia voorspelde dat de Messias Jeruzalem zou binnenrijden op een ezel (Zacharia 9:9) en dat Hij zou worden verraden voor dertig zilverstukken (Zacharia 11:12–13).

Dit waren geen vage voorspellingen. Het waren nauwkeurige verklaringen die precies zo uitkwamen als God had gesproken.

Het leven, de dood en de opstanding van Jezus vervulden tientallen profetieën die eeuwen eerder waren geschreven. Van Zijn geboorteplaats tot Zijn kruisiging ontvouwden de gebeurtenissen van het Evangelie zich volgens de profetische Geschriften. Dit patroon legt een belangrijk principe vast: als de profetieën betreffende de eerste komst van Christus letterlijk en nauwkeurig in vervulling gingen, is er alle reden om te verwachten dat de profetieën betreffende Zijn wederkomst op dezelfde manier in vervulling zullen gaan.

Toch is dit precies waar veel kerken aarzelen.

Terwijl de eerste komst van Christus regelmatig wordt gevierd en gepredikt, worden de profetische beloften rond Zijn terugkeer vaak verwaarloosd. Dezelfde Schriftteksten die Zijn geboorte, dood en opstanding voorspelden, spreken ook uitgebreid over Zijn terugkeer, de Grote Verdrukking, de opkomst van de antichrist, het oordeel over de volken en de vestiging van het koninkrijk van Christus.

Die passages als optioneel behandelen, betekent een aanzienlijk deel van Gods geopenbaarde Woord over het hoofd zien.

Nog opvallender is het feit dat Jezus Zelf vaak over de toekomst sprak. Hele delen van de evangeliën zijn gewijd aan Zijn profetische leer. In de Olijfbergrede, opgetekend in Mattheüs 24–25, Marcus 13 en Lucas 21, beschreef Jezus de omstandigheden die de laatste dagen zouden kenmerken. Hij waarschuwde voor misleiding, oorlogen, aardbevingen, vervolging en wereldwijde onrust. Hij sprak over de komende Grote Verdrukking en over Zijn zichtbare terugkeer naar de aarde in macht en heerlijkheid.

Dit waren geen obscure of terloopse opmerkingen. Het waren centrale elementen van Zijn leer.

In feite bracht Jezus profetie vaak rechtstreeks in verband met de geestelijke paraatheid van Zijn volgelingen. Keer op keer spoorde Hij gelovigen aan om waakzaam en voorbereid te blijven.

“Wees daarom waakzaam, want jullie weten niet op welke dag jullie Heer komt.” (Matteüs 24:42)

De apostelen legden in hun leer dezelfde nadruk. Paulus beschreef gelovigen als degenen die “uitkijken naar de zalige hoop en de verschijning van de heerlijkheid van onze grote God en Verlosser, Christus Jezus” (Titus 2:13). Petrus spoorde gelovigen aan om een heilig en godvruchtig leven te leiden terwijl zij uitkijken naar “de komst van de dag van God” (2 Petrus 3:12).

Zelfs het laatste boek van de Bijbel begint met een opmerkelijke belofte betreffende de profetie zelf:

“Zalig is hij die leest en zij die de woorden van de profetie horen en acht slaan op wat daarin geschreven staat; want de tijd is nabij.” (Openbaring 1:3)

Merk op dat de zegen niet beperkt is tot geleerden of theologen. Hij wordt gegeven aan hen die het lezen, horen en serieus nemen.

Met andere woorden, God heeft nooit bedoeld dat profetie verborgen zou blijven op de achtergrond van het kerkelijk leven. Het was bedoeld om door gelovigen te worden verkondigd, begrepen en omarmd.

Wanneer voorgangers het prediken van profetische passages vermijden, slaan ze niet slechts een paar moeilijke verzen over. Ze laten een aanzienlijk deel van het bijbelse verhaal onontgonnen. Het grootse verhaal van verlossing beweegt zich naar een toekomstige climax wanneer Christus terugkeert om het kwaad te oordelen en Zijn koninkrijk te vestigen.

Zonder profetie voelt dat verhaal onvolledig.

De kerk blijft achter met een evangelie dat terugkijkt naar het kruis, maar zelden vooruitkijkt naar de kroon. Toch wijst de volledige boodschap van de Schrift op beide. Dezelfde Verlosser die eens in nederigheid kwam, zal wederkomen in heerlijkheid.

Profetie herinnert gelovigen eraan dat de geschiedenis niet in een spiraal uit de hand loopt. Ze beweegt zich naar de vervulling van Gods plan.

En om die reden was profetie nooit bedoeld als iets optioneels. Ze is verweven in het weefsel van de Schrift zelf – en ze blijft een van de duidelijkste herinneringen dat de God die in het verleden sprak, ook Zijn beloften voor de toekomst zal laten uitkomen.

Bron: The Silence in the Pulpit - Prophecy Recon ⚔️ Joe Hawkins