Israël op 78-jarige leeftijd: de groeiende roep om de Derde Tempel te herbouwen

Door de redactie van PNW 18 mei 2026

De vlaggen die dit jaar door Jeruzalem wapperden, waren niet alleen de blauw-witte Israëlische vlaggen. Tijdens de recente vieringen van de Dag van Jeruzalem dook er steeds weer een ander symbool op tussen de menigte die door de Oude Stad trok: afbeeldingen van een toekomstige Derde Tempel op de Tempelberg. Voor sommigen was het politiek theater. Voor anderen was het een verklaring van bestemming.

De timing voelde voor veel Israëli's betekenisvol aan. Dit jaar was het 78 jaar geleden dat Israël als moderne staat werd gesticht – een mijlpaal die veel religieuze joden steeds meer in verband brengen met wat zij zien als het geleidelijke herstel van het bijbelse Israël na bijna 2000 jaar ballingschap. Voor hen was de wedergeboorte van de natie in 1948 nooit het einde van het verhaal. De hereniging van Jeruzalem in 1967 was een volgende stap. En nu geloven steeds meer mensen dat de volgende fase zich wellicht rond de Tempelberg zelf zal afspelen.

Wat ooit binnen Israël als een marginale religieuze aspiratie werd beschouwd, komt steeds dichter bij de mainstream. Het idee om een Derde Tempel in Jeruzalem te herbouwen – op de plek waar ooit de Eerste en Tweede Tempel stonden – blijft niet langer beperkt tot obscure activistische kringen. Het wordt nu openlijk besproken door rabbijnen, politici, militairen en groeiende segmenten van de Israëlische samenleving die nog steeds aan het bijkomen zijn van het trauma van 7 oktober.

En voor christenen die bijbelse profetieën bestuderen, zijn deze ontwikkelingen onmogelijk te negeren.

Tijdens de evenementen rond Jeruzalemdag haalde de Israëlische minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, opnieuw de krantenkoppen nadat hij de Tempelberg was beklommen en had verklaard dat Israël de “soevereiniteit” over de plek had “hersteld”. Hij vierde wat hij omschreef als toegenomen Israëlische controle en prees de strengere veiligheidsmaatregelen die, in zijn woorden, zorgden voor een van de rustigste ramadanperiodes in jaren.

Zijn woorden waren niet toevallig.

De Tempelberg blijft de meest explosieve religieuze plek op aarde. Joden beschouwen het als de locatie van de Eerste en Tweede Tempel. Moslims vereren het als de plek van de Rotskoepel en de Al-Aqsa-moskee. Sinds Israël de Oude Stad veroverde tijdens de Zesdaagse Oorlog van 1967, is er een fragiele regeling van kracht waarbij Israël de veiligheid controleert, terwijl de door Jordanië gesteunde Islamitische Waqf toezicht houdt op het dagelijks bestuur.

Maar mannen als Ben-Gvir pleiten er steeds vaker voor dat die regeling moet worden beëindigd.

Zijn besluit om tijdens de viering van Jeruzalemdag de Israëlische vlag op de heuvel te hijsen, was niet alleen een boodschap aan de Israëli’s, maar aan het hele Midden-Oosten: er is een groeiende beweging binnen Israël die de Tempelberg niet langer alleen wil bezoeken – ze wil hem terugwinnen.

Die beweging is al jaren aan het groeien.

Organisaties zoals het Temple Institute hebben decennia lang voorbereidingen getroffen voor de mogelijkheid van een toekomstige tempel. Tempelvaten zijn nagebouwd. Priestergewaden zijn genaaid. De training voor rituele praktijken is hervat. Zelfs discussies over rode koeien en zuiveringsrituelen – ooit afgedaan als symbolische religieuze curiositeiten – worden nu door veel praktiserende joden serieus genomen.

De voorbereidingen gaan nog verder. Het Temple Institute heeft ook een enorme gouden menora voltooid, bedoeld voor een toekomstige tempel, en deze tentoongesteld met uitzicht op de Westelijke Muur. De organisatie heeft ook uitgebreid gewerkt aan het opleiden van mannen die worden beschouwd als afstammelingen van het bijbelse priesterschap voor toekomstige tempeldiensten, en heeft zelfs architectonische plannen en educatieve modellen ontwikkeld waarin wordt voorgesteld hoe een Derde Tempel in het moderne Jeruzalem zou kunnen functioneren. Wat ooit symbolisch klonk, lijkt steeds methodischer en weloverwogen.

De beweging voelt niet langer theoretisch aan.

7 oktober heeft Israël ingrijpend veranderd. Het bloedbad door Hamas heeft aannames over veiligheid, vrede en coëxistentie aan diggelen geslagen. In de nasleep daarvan zijn veel seculiere Israëli’s naar verluidt opnieuw gaan nadenken over geloof, identiteit en bijbelse geschiedenis. In tijden van nationaal trauma keren naties vaak terug naar hun spirituele wortels. Israël lijkt daarop geen uitzondering te zijn.

Dat spirituele ontwaken wordt zichtbaar binnen het IDF zelf.

Religieuze uitingen onder soldaten zijn sterk toegenomen, met name onder jongere militairen die gevormd zijn door oorlog en verlies. Toch heeft die trend ook geleid tot conflicten met het seculiere establishment van Israël. Onlangs ontstond er controverse nadat een Israëlische soldaat naar verluidt gestraft zou zijn voor het dragen van een “Moshiach” – Messias – patch op zijn uniform. Anderen zijn gefotografeerd met patches waarop de toekomstige Tempel is afgebeeld, samen met de woorden: “Binnenkort in onze dagen.”

De reactie van de militaire leiding legde een groeiende spanning binnen de Israëlische samenleving bloot.

De bewoordingen van de berisping verontrustten veel religieuze Israëli's. De oprichtingsvisie van Israël verwees openlijk naar de ‘verlossing van Israël’, maar soldaten die uiting geven aan messiaans-joodse hoop kunnen naar verluidt zware straffen tegemoet zien, terwijl Hamas zijn oorlog openlijk in expliciet religieuze termen kadert. Hamas gebruikt zelfs de Rotskoepel – gebouwd op de ruïnes van de oude Joodse Tempel – als centraal embleem van zijn beweging.

Voor veel religieuze Israëli's voelt de tegenstrijdigheid schrijnend aan.

En nu dringen sommige rabbijnen aan op concrete maatregelen.

Rabbi Shmuel Eliyahu riep onlangs premier Benjamin Netanyahu en de Israëlische leiders op om een synagoge te vestigen op de Tempelberg zelf, als eerste stap naar een uitgebreidere joodse eredienst daar. Tijdens de viering van Jeruzalemdag, met uitzicht op de berg, verklaarde Eliyahu dat de islamitische bouwwerken die er momenteel staan, verbonden zijn met de ballingschap van Israël, en benadrukte hij dat er op een dag weer een joodse tempel zal verrijzen.

“In de tussentijd, totdat de Tempel is gebouwd, moet er hier een synagoge komen,” zei hij. “De moslims begrijpen nu al dat het niet van hen is; we moeten het in handen nemen.”

Dat zijn buitengewone woorden.

Voor veel joden vertegenwoordigt de Tempel veel meer dan een gebouw. Het symboliseert herstel, verbond, nationale verlossing en het vervullen van Israëls roeping om een licht voor de volken te worden. In het joodse denken is de Tempel diep verbonden met de spirituele bestemming van Israël zelf.

Maar terwijl veel joden deze ontwikkelingen met hoop bekijken, bekijken veel christenen ze met grote voorzichtigheid.

Al generaties lang geloven op profetieën gerichte christenen dat een toekomstige joodse Tempel uiteindelijk een centrale rol zal spelen in de eindtijdgebeurtenissen die in de Schrift zijn voorspeld. Passages in boeken als Daniël, Mattheüs en 2 Tessalonicenzen worden door veel christenen al lang geïnterpreteerd als verwijzingen naar een toekomstige wereldleider – de antichrist – die een herbouwde tempel zal binnengaan, zichzelf goddelijk zal verklaren en aanbidding zal eisen.

Voor christenen die deze visie aanhangen, heeft elke nieuwe discussie over de soevereiniteit van de Tempelberg een spirituele lading die veel verder reikt dan de politiek.

Dat zorgt voor een vreemde en emotionele kloof tussen de joodse en christelijke perspectieven. Veel christenen steunen Israël van harte, verdedigen het bestaansrecht ervan en betreuren de haat tegen het Joodse volk. Tegelijkertijd beseffen ze echter wat een herbouwde tempel uiteindelijk profetisch zou kunnen betekenen.

En misschien is dat wel wat het huidige moment zo belangrijk maakt.

De Derde Tempel is niet langer louter het onderwerp van profetische conferenties of theologische speculatie. Het dringt steeds meer door in het politieke discours, de militaire cultuur, de nationale identiteit en het publieke activisme binnen Israël zelf.

Wat ooit onmogelijk klonk, wordt nu openlijk besproken in de straten van Jeruzalem.

De vlaggen die tijdens de Dag van Jeruzalem wapperden, waren niet alleen symbolen van nationalisme. Voor velen die eronder marcheerden, vertegenwoordigden ze het geloof dat de geschiedenis zelf op weg is naar vervulling – en dat de berg in het centrum van Jeruzalem binnenkort wellicht weer in het centrum van de wereld zal staan.

Bron: Israel At 78: The Growing Call To Rebuild The Third Temple