De grote gedaanteverwisselaar: hoewel de jodenhaat door de geschiedenis heen is gemuteerd, is het doel ervan altijd geweest om God te ondermijnen
Door Chris Katulka - 11 februari 2026

(Foto: CommonSpace Images)
Ik heb evangelisten vaak horen beweren dat antisemitisme meer is dan vooroordelen – dat het een spirituele strijd is, een satanische aanval op Gods uitverkoren volk. Ik ben het daarmee eens. Maar om de opkomende golf van jodenhaat – die zich nu ver buiten de progressieve linkse politiek verspreidt en conservatieve kringen en zelfs christelijke gemeenschappen infecteert – het hoofd te bieden, moeten we vaststellen wat Satan probeert te bereiken.
Antisemitisme is in wezen een theologische grief die vermomd is als kritiek. Het is een oude leugen die in nieuwe bewoordingen wordt verteld. Jodenhaat heeft in de loop van de geschiedenis verschillende vormen aangenomen, met drie dominante vormen:
1. Religieus antisemitisme. De oudste vorm van jodenhaat stelt dat het joodse geloof en de naleving van Gods wet (Thora) een bedreiging vormen voor de vooruitgang van de wereld. Deze leugen kwam naar voren in het boek Esther, toen Haman de joden beschreef als een volk dat weigerde de wetten van de Perzische koning te gehoorzamen. Eeuwen later kwam deze leugen weer naar voren bij Antiochus Epiphanes, een Griekse koning die de joodse praktijken verbood omdat deze zijn imperiale visie van culturele uniciteit in de weg stonden. In het middeleeuwse Spanje kwam deze leugen weer naar voren toen koning Ferdinand en koningin Isabella na de Reconquista volhielden dat het joodse verschil zo onaanvaardbaar was dat joden zich moesten bekeren, vertrekken of sterven.
Religieus antisemitisme bestaat nog steeds en beweert dat joden een probleem vormen omdat ze zich niet willen aanpassen.
2. Raciaal antisemitisme. In tegenstelling tot eerdere vormen van haat, die gericht waren op het joodse geloof, richtte deze nieuwere versie zich op de joodse genetica. Toen deze vorm in de 19e eeuw in Europa aan populariteit won, werd het joods-zijn beschouwd als een biologische smet, een aangeboren probleem, een bedreiging die in het DNA verankerd was. Of joden nu seculier, gelovig, religieus of atheïst waren, deed er niet toe; het bestaan zelf van het joodse volk, hun bloedlijn, werd verantwoordelijk gehouden voor de corruptie van de samenleving.
Adolf Hitler greep deze wereldvisie aan en beschuldigde het Joodse volk ervan Duitsland te vergiftigen en het na de Eerste Wereldoorlog in vernedering te storten. De nazi-propaganda legde de nadruk op genetische kenmerken, zoals een overdreven langgerekte “Joodse neus," ook al werden dergelijke beweringen door wetenschappelijke studies definitief ontkracht. Maar de waarheid deed er niet toe. Demonisering was het doel – en de holocaust was het resultaat.
3. Antisemitisme tegen de staat. Deze 21e-eeuwse vorm lijkt alleen politieke kritiek op de staat Israël te zijn, maar richt zich uiteindelijk altijd tegen Joden overal ter wereld.
Dit is nog duidelijker geworden sinds het bloedbad door Hamas op 7 oktober 2023. Joodse studenten – van wie velen niet eens Israëlisch zijn – worden buitengesloten, lastiggevallen en aangevallen. Synagogen, koosjere restaurants en Joodse gemeenschapscentra over de hele wereld zijn bedreigd en vernield. De boodschap is onmiskenbaar: het bestaan van Israël is het probleem en Joden overal moeten daarvoor boeten.
Staatsantisemitisme maakt van Israël, het jodendom en het Joodse volk één enkel doelwit. De oorlog in Gaza wordt een voorwendsel om Joden te haten die misschien nog nooit een voet in Israël hebben gezet. Dit is geen ‘kritiek’. Het is dezelfde oude leugen, verpakt in moderne taal.
Hoewel de haat tegen joden door de geschiedenis heen is gemuteerd, is het doel altijd geweest om Gods fundamentele belofte aan Abraham (Gen. 12:3) te ondermijnen: een land (Israël), een volk (het joodse volk) en een zegen voor de volken (redding). Religieus antisemitisme valt de zegen aan die God heeft beloofd, door het unieke karakter en het belang van het Joodse volk met betrekking tot de Schrift, de verbonden en de Messias te kleineren. Raciaal antisemitisme valt het Joodse volk aan door te proberen het volledig uit te roeien, waardoor Gods beloften ongeldig zouden worden. Antisemitisme tegen de staat valt het land aan door de legitimiteit van de staat Israël en de centrale rol van nationaal Israël in Gods verlossingsplan te ontkennen.
Antisemitisme is een directe aanval van Satan op Gods geloofwaardigheid. Als de duivel de wereld zou kunnen misleiden door haar te laten geloven dat het land niet langer van belang is, dat het Joodse volk niet uitverkoren is en dat de zegen door Abraham irrelevant is, zou hij de wereld kunnen overtuigen dat God ontrouw is. Zolang Gods verbond met Abraham intact blijft, zal antisemitisme blijven bestaan.
Het Joodse volk steunen en antisemitisme bestrijden is een viering van Gods eeuwige trouw, inclusief Zijn verbond met Abraham. En de waarheid verkondigen is keer op keer verklaren dat God altijd Zijn beloften nakomt.
Chris Katulka is vicevoorzitter van North American Ministries voor The Friends of Israel Gospel Ministry, presentator van het radioprogramma The Friends of Israel Today, schrijver voor het tijdschrift Israel My Glory en medewerker van Harbinger's Daily.
