www.wimjongman.nl
In Iran en Pakistan doen geruchten de ronde dat de oorlog met Amerika de terugkeer van de Mahdi/Messias zal inluiden
Adam Eliyahu Berkowitz - 28 juli 2026
Grote rookpluimen stijgen op boven woonwijken na gemelde Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen in Teheran, Iran, op 12 maart 2026, temidden van een escalerende militaire campagne gericht op meerdere locaties in het hele land. Foto door Behnam Tofighi. Bron: Shutterstock
Terwijl de militaire confrontatie tussen de Verenigde Staten en Iran voortduurt, begint in zowel Iran als Pakistan een specifiek gerucht voet aan de grond te krijgen: dat de oorlog zelf het mechanisme is dat de Mahdi – de messiaanse figuur uit het sjiitische en bredere islamitische eindtijdgeloof – terug naar de aarde zal roepen om Amerika te verslaan. De bewering doet in beide landen de ronde in twee zeer verschillende vormen: als een geloofsartikel binnen de Iraanse Revolutionaire Garde zelf, en als een virale astrologische profetie in Pakistan, maar beide wijzen op hetzelfde onderliggende fenomeen: een oorlog die in realtime wordt geïnterpreteerd als de openingsakte van een apocalyptisch scenario.
De doctrine achter het gerucht
Het geloof dat ten grondslag ligt aan de Iraanse versie van dit gerucht staat centraal in de theologie van de Twaalfvers-sjiieten, de dominante stroming binnen de islam in Iran en de stroming waaruit de Islamitische Republiek haar religieuze legitimiteit put. Twaalfvers-sjiitische moslims zijn van mening dat er twaalf rechtmatige imams zijn geweest, spirituele en politieke opvolgers van de profeet Mohammed die afstammen van zijn schoonzoon Ali, en dat de twaalfde van hen, Mohammed ibn al-Hasan al-Mahdi, niet is gestorven maar in de negende eeuw n.Chr. in „occultatie“ is gegaan, een toestand van goddelijke verborgenheid. Volgens de twaalfversleer blijft deze Verborgen Imam in leven, hoewel hij voor de wereld verborgen is, en zal hij op een dag weer tevoorschijn komen als de Mahdi om gerechtigheid te vestigen na een periode waarin onrecht wijdverbreid en ondraaglijk is geworden – een moment dat in verschillende overleveringen soms wordt voorafgegaan door catastrofale oorlogen en onrust. Dat kader, in combinatie met de herinnering aan de Slag bij Karbala en de thema’s daarvan – rechtvaardig martelaarschap tegen een overweldigende overmacht – is sinds de Islamitische Revolutie van 1979 bewust verweven in de retoriek van de Iraanse staat en wordt zowel in politieke toespraken als bij officiële ceremonies aangehaald om de hedendaagse strijd te presenteren als een voortzetting van een heilig historisch drama.
Er is geen directe verwijzing naar een messias in de Koran, maar de islam kent een sterke traditie rond de Mahdi, een verlosser van de islam die als heerser zal komen. De komst van de Mahdi zal samenvallen met de komst van de christelijke messias, die de Mahdi zal bijstaan in de strijd tegen de Masih ad-Dajjal, de valse messias of antichrist. Volgens de traditie zal de Mahdi samen met Jezus terugkeren, die zich tot moslim zal bekeren en christenen zal doden die weigeren zich te bekeren.
De komst van de Mahdi wordt ook gezien als een tijd waarin iedereen zich tot de islam zal bekeren. In de Hadith wordt op basis van uitspraken van Umm Salama, een van de vrouwen van Mohammed, vermeld dat wanneer de Mahdi komt, alle niet-moslims zich zullen bekeren. Volgens de sjiitische islam zal de komst van de Mahdi worden voorafgegaan door een tijdperk waarin tweederde van de wereldbevolking zal sterven – een derde door de pest en een derde door oorlog. In de tijd vóór de komst van de Mahdi zal er ook een grote oorlog in Syrië en Irak plaatsvinden die beide landen zal verwoesten, vergezeld van een grote brand en „een roodheid aan de hemel“.
Voor soennitische moslims is de Mahdi de nog te verschijnen opvolger van de profeet Mohammed. Voor de meeste sjiitische moslims is de Mahdi geboren, maar verdween hij en zal hij verborgen blijven voor de mensheid totdat hij weer verschijnt om gerechtigheid in de wereld te brengen. Net als in het jodendom en het christendom zijn er door de eeuwen heen moslimleiders geweest die beweerden de Mahdi te zijn, hoewel er nog steeds naar zijn komst wordt uitgekeken.
Het sjiitische islamitische concept van de Mahdi omvat de opstanding van de doden, met name van hun overleden imams en leiders, evenals het geloof dat de Mahdi Constantinopel zal veroveren, dat de hoofdstad was van het Romeinse en Byzantijnse Rijk en een cruciale rol speelde in de opkomst van het christendom. Constantinopel werd later veroverd en werd de hoofdstad van het islamitische Ottomaanse Rijk.
Het concept van de Mahdi heeft grote invloed op de politieke agenda van de Islamitische Republiek Iran, de wereldleider van de sjiitische islam, en dit is niet de eerste keer dat dergelijke retoriek aan de top van de Iraanse staat de kop opsteekt. Na zijn eerste toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN in 2005 vertelde de toenmalige president Mahmoud Ahmadinejad in een gefilmde ontmoeting met de hoge sjiitische geestelijke ayatollah Abdullah Javadi Amoli dat een lid van zijn eigen delegatie hem had verteld dat hij tijdens zijn toespraak, onmiddellijk nadat hij deze had afgesloten met een gebed voor de terugkeer van de Mahdi, was omgeven door een lichtkrans, en dat alle aanwezigen hem de hele tijd met gespannen aandacht hadden gevolgd. Ahmadinejad ging niet zo ver om ronduit te beweren dat hij een goddelijk teken had ontvangen, maar suggereerde dit wel sterk – een vroege publieke aanwijzing van hoe diep de Mahdi-verwachting in de Iraanse politieke klasse geworteld is.
Het gerucht krijgt een concrete vorm binnen de Revolutionaire Garde
Volgens berichtgeving van de Jordaanse nieuwssite Akhbar Hayat is die latente verwachting nu uitgekristalliseerd tot een specifiek, gedateerd gerucht binnen het Islamitische Revolutionaire Garde-korps van Iran: een groeiende overtuiging in sommige kringen binnen de Garde dat de Mahdi al in augustus van dit jaar fysiek zal verschijnen, en dat juist de zware straf die Iran momenteel ondergaat in zijn oorlog met de Verenigde Staten de aanleiding zal zijn voor zijn verschijning om persoonlijk het bevel over de strijd op zich te nemen en Amerika te verslaan. Abdullah Haji Sadeghi, de vertegenwoordiger van de hoogste leider van Iran bij de Revolutionaire Garde, heeft die overtuiging een institutionele stem gegeven door de Garde, en met name de Quds-strijdkrachten, te omschrijven als „een van de instrumenten om de weg te effenen voor de verschijning van de Imam van deze tijd“. In deze visie wordt de oorlog niet simpelweg doorstaan. Hij wordt geïnterpreteerd als de noodzakelijke, voorbestemde opmaat naar de komst van de Mahdi, een kader dat voortdurende opoffering en voortdurende strijd een kosmische rechtvaardiging geeft die door geen enkele tegenslag op het slagveld gemakkelijk kan worden ondermijnd.
Hetzelfde gerucht duikt opnieuw op in Pakistan, vermomd als astrologie
Die verwachting heeft nu grenzen en genres overschreden en duikt in Pakistan op via een geheel ander medium: een virale video, op 24 juli geplaatst door een Pakistaanse astroloog genaamd Samiah Khan, die astrologische voorspellingen rechtstreeks verweefde met de taal van het islamitische eindtijdgeloof. Toen haar voor de camera werd gevraagd of het huidige moment betekende dat de wereld de Qiyamah, de Dag des Oordeels, naderde, in het licht van de Amerikaanse en Iraanse verwachtingen over de komst van respectievelijk Jezus en de Mahdi, wees Khan de theologische vraag af, maar bevestigde het onderliggende uitgangspunt. Ze zei dat ze zich niet kon uitspreken over wetenschappelijke interpretaties, maar wel „de veranderingen van de aarde en de hemel“ kon lezen, en dat ze al vóór dit jaar had gezegd dat de jaren 2026 tot en met 2028 geen jaren van goed nieuws zouden zijn. Ze beschreef de oorlog als iets dat eerder dit jaar slechts „in de pauze“ was geweest, voordat deze medio februari weer werd hervat; ze voorspelde dat de crisis zich vervolgens naar Europa zou verplaatsen en voorspelde een komende islamitische ontwaking waarin de ummah door de omstandigheden gedwongen zou worden zich te verenigen. Toen haar rechtstreeks werd gevraagd wat moslims wereldwijd, en Pakistani in het bijzonder, hierop zouden moeten doen, verwees Khan expliciet naar de Slag bij Karbala. Ze drong aan op vastberadenheid in plaats van angst en wees op de bereidheid van degenen die bij Karbala stierven om het martelaarschap te aanvaarden in plaats van zich terug te trekken – dezelfde historische toetssteen waarop ook de retoriek van de Iraanse staat zich baseert.
Wat de Pakistaanse versie opmerkelijk maakt, is niet de inhoud; astrologische voorspellingen over oorlog en onrust vormen een genre op zich. Wat de Pakistaanse versie opmerkelijk maakt, is de verpakking ervan: materiaal over de eindtijd dat in Iran via kanalen van de geestelijkheid en de Revolutionaire Garde wordt verspreid, gaat in Pakistan viraal via video’s op sociale media, vermomd als horoscoopcommentaar, en bereikt zo een publiek dat geen directe band heeft met het Iraanse geestelijke establishment. Hetzelfde onderliggende gerucht, namelijk dat deze oorlog toewerkt naar een door God georkestreerde climax in plaats van een via onderhandelingen of militair bereikt einde, circuleert nu tegelijkertijd via twee totaal verschillende verspreidingskanalen in twee verschillende landen.