www.wimjongman.nl
Een scherpe escalatie van anti-Israëlische retoriek: Turkije belooft de ‘bevrijding’ van Jeruzalem
Door Soeren Kern - 28 augustus 2026
(Foto: CommonSpace Images)
De Turkse president Recep Tayyip Erdoğan heeft zijn retoriek tegen Israël (de natiestaat van Gods uitverkoren volk) zo sterk opgevoerd dat een militair conflict tussen de twee landen niet langer louter een theoretische mogelijkheid is. In een recente toespraak voor het Turkse parlement zei hij dat de Joodse staat „steeds arroganter is geworden“ en „een bron van dreiging vormt, niet alleen voor de regio, maar ook voor de mensheid“.
Erdoğan zei dat de voortdurende inspanningen van Israël om de terroristische groepering Hezbollah in Libanon en andere jihadistische groeperingen in Syrië te verzwakken, nu een bedreiging vormen voor Turkije zelf. Hij voegde eraan toe dat Libanon en Syrië „binnen de geografie van liefde en broederschap van Turkije vallen“ en dat „we geen enkele [Israëlische aanval] tegen onze broeders zullen tolereren“.
De Turkse president vergeleek Israël vervolgens met nazi-Duitsland en verklaarde: „Israël moet worden tegengehouden; dit is de plicht van de mensheid en het humanitaire front. De geschiedenis mag zich niet herhalen.“
Verwijzend naar Israël concludeerde Erdoğan: „Wij kennen jullie intenties, jullie doelstellingen en jullie doelen al heel goed. Wij zien heel goed wat jullie nastreven. We zijn ons terdege bewust van het uiteindelijke doel van de waanvoorstelling over het Beloofde Land. Met Allahs toestemming zullen we dit nooit toestaan.”
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu reageerde: „De antisemitische dictator Erdoğan – die genocide pleegt op de Koerden, de terroristische organisatie Hamas steunt, zijn eigen volk onderdrukt en politieke rivalen gevangen zet – is de laatste persoon die de Staat Israël de les kan lezen over moraliteit. De Staat Israël en de IDF [Israëlische Defensiemacht], het meest morele leger ter wereld, zullen krachtig blijven optreden tegen Iran en haar bondgenoten, die het Midden-Oosten en de hele wereld bedreigen.”
Midden-Oosten-analist Yoni Ben Menachem merkte op dat de confronterende houding van Turkije ten opzichte van Israël verder gaat dan veiligheid. „Het heeft diepere historische en ideologische wortels”, schreef hij. „In het Turkse politieke discours wordt steeds vaker verwezen naar ideeën over de historische rol van het land in het Midden-Oosten. Daarbij wordt geput uit de retoriek van de Ottomaanse erfenis.”
Erdoğan is al lang een voorvechter van het neo-ottomanisme, een politieke ideologie die erop gericht is de invloed van Turkije te vergroten in alle gebieden van het voormalige Ottomaanse Rijk, inclusief Jeruzalem, dat 400 jaar lang onder het bewind van het Ottomaanse Rijk stond. De nostalgie naar de vroegere glorie van Turkije is de afgelopen jaren toegenomen en blijft niet beperkt tot Erdoğan.
Enkele dagen voor Erdoğans anti-Israëlische toespraak verklaarde de Turkse minister van Binnenlandse Zaken Mustafa Çiftçi dat zijn land de „bevrijding“ van Jeruzalem tot stand zou kunnen brengen en beloofde hij de stad „weer in Turkse handen te brengen“. Hij zei: „Net zoals we getuige zijn geweest van de bevrijding van Damascus, Aleppo en Karabach, zullen we, als Allah het wil, op een dag ook getuige zijn van de bevrijding van Jeruzalem. . . . Net als in het verleden zullen die plaatsen weer van ons zijn. Ze zullen opnieuw onder onze heerschappij en controle staan, als Allah het wil. Omdat we een wereldleider als Recep Tayyip Erdoğan aan het hoofd hebben. Een wereldleider.”
Zelfs politici die tegen Erdoğan zijn, omarmen het neo-Ottomanisme. Kemal Kılıçdaroğlu, leider van de sociaaldemocratische Republikeinse Volkspartij (CHP), die zich al lang verzet tegen het Turkse expansionisme, zei onlangs: „Kijk naar de gebieden van het Ottomaanse Rijk. Turkije moet zich naar dat gebied begeven en daar de eigen identiteit ontwikkelen. We moeten daarheen gaan, niet door ons terug te trekken, maar door te groeien. Turkije moet aanwezig zijn in het Ottomaanse gebied.” Hij beloofde: „We zullen binnenkort uit dankbaarheid samen bidden in Jeruzalem.”
De Israëlische diplomatieke correspondent Itamar Eichner is van mening dat de toename van de anti-Israëlische retoriek van Turkije deels wordt aangewakkerd door recente veranderingen in het regionale machtsevenwicht. Erdoğan „probeert de positie van Turkije in de Arabische wereld te versterken nu Iran verzwakt is na het recente conflict met Israël en de Verenigde Staten,“ schreef hij. „Door de kritiek op Israël te intensiveren, zo zeggen analisten, probeert Erdoğan wellicht Turkije te positioneren als een rivaliserend invloedcentrum ten opzichte van Teheran.“
Soeren Kern is medewerker van het tijdschrift Israel My Glory, geopolitiek analist en hoofdredacteur van The Christian Worldview Journal.