www.wimjongman.nl
Ideologie en misrekening: wat Trump niet begrijpt over Iran en bijbelse profetieën
Door Brandon Holthaus - 5 mei 2026
(Foto: CommonSpace Images)
Dit is niet zomaar weer een oorlog in het Midden-Oosten. Wat we op dit moment zien, is niet simpelweg een militaire campagne, maar iets veel groters dat zich ontvouwt, iets dat op zijn minst de vraag oproept of de voorzienigheid van de Heer zich in realtime manifesteert. Hoe dit moment afloopt, zal bepalen wat er daarna komt, niet alleen regionaal maar wereldwijd. Op dit moment hebben Israël en de Verenigde Staten, onder leiding van Donald Trump, ernstige schade toegebracht aan de militaire capaciteiten van Iran en het netwerk van bondgenoten.
De Verenigde Staten en Israël hebben een grootschalige, gecoördineerde militaire campagne tegen Iran gevoerd, waardoor het leiderschap, de militaire infrastructuur en de strategische capaciteiten van het land aanzienlijk zijn verzwakt. Door middel van duizenden aanvallen in het kader van de operaties Epic Fury en Roaring Lion hebben zij belangrijke leiders uitgeschakeld, de marine- en luchtverdedigingssystemen van Iran lamgelegd, een groot deel van de raketcapaciteit van het land verminderd en belangrijke nucleaire faciliteiten zoals Fordow, Natanz en Isfahan beschadigd, waardoor het programma naar schatting één tot twee jaar vertraging heeft opgelopen.
De campagne heeft ook luchtsuperioriteit tot stand gebracht, waardoor diepe aanvallen in Iran mogelijk zijn en het vermogen van het land om macht uit te oefenen in de regio ernstig is verzwakt. Ondanks grote verliezen behoudt Iran nog steeds belangrijke capaciteiten, waaronder een voorraad hoogverrijkt uranium en het vermogen om de scheepvaart in de Straat van Hormuz te bedreigen. De VS en Israël hebben een grondinvasie en uitgebreide vernietiging van civiele infrastructuur vermeden, en hoewel er een staakt-het-vuren is ingesteld, is de situatie nog steeds onstabiel.
Bovendien is, net zoals Israël Hamas heeft verzwakt en Hezbollah zware verliezen heeft toegebracht, de IRGC verzwakt door de VS en Israël. Maar ze zijn niet uitgeschakeld, en dat is het probleem. Het Iraanse regime waarmee we te maken hebben, is niet louter politiek; het is in de kern ideologisch en religieus. Als dat verkeerd wordt begrepen, zal alles wat volgt door president Trump verkeerd worden ingeschat.
Als president Trump in de positie is om het Iraanse regime aan te pakken, dan kunnen gedeeltelijke maatregelen, tijdelijke wapenstilstanden of politieke schijn niet het doel zijn. De realiteit is dat de IRGC geen normale staatsactor is. De organisatie opereert met langetermijndoelen die zijn gebaseerd op de sjiitisch-islamitische ideologie, en als ze intact blijft, zal ze zich hergroeperen en wraak zoeken tegen zowel Israël als de Verenigde Staten.
De bijbelse geschiedenis laat zien dat wanneer bedreigingen als deze slechts worden verzwakt in plaats van weggenomen, ze later terugkeren, vaak nog agressiever, zoals de boze Haman deed tegen Israël in Perzië. Bedenk dat Haman een Agagiet was, wat waarschijnlijk betekende dat hij afstamde van Agag, de koning van de Amalekieten.
Eeuwen eerder had God koning Saul opgedragen de Amalekieten volledig te vernietigen, maar Saul was ongehoorzaam. Die daad van ongehoorzaamheid kostte hem zijn koninkrijk en zorgde er later, in de tijd van Esther, voor dat diezelfde vijandelijke lijn weer de kop opstak in Haman, wat een dreiging van totale vernietiging voor het Joodse volk met zich meebracht.
Het gaat dus niet alleen om het huidige conflict. Het gaat om wat er vanuit profetisch perspectief daarna op het spel staat. Dit soort onopgeloste vijandigheid en herwinnen van macht is precies het soort omgeving dat later zou kunnen leiden tot een groter coalitieconflict, vaak geassocieerd met wat velen de Psalm 83-invasie en de Gog en Magog-invasie noemen.
Trump staat vanuit alle hoeken onder politieke druk. Aan de ene kant zijn er stemmen aan de linkerkant en zelfs elementen aan de rechterkant die tegen Israël zijn en zich verzetten tegen elk succes dat het zou kunnen boeken. Aan de andere kant zijn er mensen binnen zijn eigen achterban die willen dat het conflict voor de tussentijdse verkiezingen wordt afgerond, in de hoop de overwinning te kunnen claimen en stijgende benzineprijzen te vermijden die van invloed kunnen zijn op die verkiezingen.
Zoals Victor Davis Hanson heeft opgemerkt, wordt Trump van alle kanten onder druk gezet – binnenlandse politiek, de tussentijdse verkiezingen, internationale actoren, verdeeldheid binnen de partij en zelfs concurrerende stemmen binnen zijn eigen coalitie. Iran begrijpt deze situatie. Ze proberen niet per se op korte termijn een regelrechte overwinning te behalen; ze proberen te overleven. Ze rekenen erop dat als ze het conflict lang genoeg kunnen rekken, die politieke druk een voortijdige stop zal afdwingen.
Het fundamentele probleem waarmee de Verenigde Staten en Israël worden geconfronteerd in hun omgang met Iran is echter niet in de eerste plaats militair, politiek of economisch. Het is theologisch. Het is met name geworteld in het twaalfvers schi'a kader dat bepalend is voor hoe het Iraanse regime de werkelijkheid begrijpt, iets wat het Westen consequent niet begrijpt en waarover het gevaarlijk naïef is.
Vanuit dat wereldbeeld is Iran niet zomaar een andere natiestaat die streeft naar macht, veiligheid of welvaart. Sinds 1979, onder invloed van Khomeini, handelt het regime vanuit de overtuiging dat het is uitverkoren om de weg te bereiden voor de terugkeer van de Mahdi, de 12e imam. Van deze figuur, die naar verluidt in de 9e eeuw in een staat van goddelijke verborgenheid is getreden, waaerbij wordt verwacht dat hij tijdens een periode van wereldwijde chaos zal terugkeren om de islamitische heerschappij over de hele wereld te vestigen.
Dat geloofssysteem verandert alles.
Het betekent dat conflict niet iets is dat koste wat kost moet worden vermeden. In veel gevallen is het iets dat moet worden versneld. Dood, martelaarschap, oorlog en instabiliteit worden niet gezien als tegenslagen, maar als instrumenten om een door God voorbestemd resultaat te bewerkstelligen: de terugkeer van de Mahdi. Vanuit dat perspectief zijn Israël en de Verenigde Staten niet alleen geopolitieke tegenstanders. Het zijn obstakels in de geestelijke strijd. Hun bestaan zelf wordt gezien als een verstoring van de tijdlijn van de terugkeer van de Mahdi.
Dit is de reden waarom traditionele westerse benaderingen mislukken.
Onderhandeling, afschrikking, economische druk en compromis gaan er allemaal vanuit dat de tegenpartij uiteindelijk stabiliteit en overleving nastreeft. Maar als een regime gelooft dat anarchie, confrontatie en zelfs grootschalige vernietiging een hoger religieus doel dienen, dan verliezen die instrumenten hun effectiviteit. Wederzijdse gegarandeerde vernietiging, die nucleaire mogendheden historisch gezien in toom heeft gehouden, werkt niet op dezelfde manier als vernietiging op zichzelf wordt gezien als een aanleiding voor de terugkeer en interventie van de Mahdi.
Binnen dit systeem is het buitenlands beleid van Iran niet louter strategisch. Het is eschatologisch. De vernietiging van Israël en de Verenigde Staten, de overname van het Westen en de destabilisatie van de wereldorde zijn niet alleen politieke doelstellingen; ze worden gezien als stappen om de wereld voor te bereiden op de terugkeer van de Mahdi.
In die zin is het doel niet noodzakelijkerwijs om op korte termijn een conventionele oorlog te winnen. Het doel is om omstandigheden te creëren die zo ernstig en destabiliserend zijn dat ze een groter, beslissend moment afdwingen waarin de Mahdi terugkeert. Je zou het kunnen omschrijven als een soort “crisis-escalatiestrategie”, waarbij de verwachting is dat een overweldigend conflict de uiteindelijke interventie van de Mahdi zal uitlokken waarop zij wachten.
Dit is de reden waarom Israël en de Verenigde Staten vaak een ander soort oorlog lijken te voeren dan hun tegenstander.
Het Westen heeft de neiging te denken in termen van tijdschema's, verkiezingen, economische gevolgen en onderhandelde resultaten. Iran, gevormd door dit theologische kader, kan denken in termen van generatiestrijd, opoffering en uiteindelijke vervulling. Die mismatch leidt tot herhaalde misrekeningen door Trump en Israël.
Het probleem is dus niet simpelweg dat Iran agressief is. Het probleem is dat het opereert vanuit een wereldbeeld waarin agressie, chaos en zelfs catastrofale conflicten kunnen worden gezien als noodzakelijke stappen op weg naar wat het beschouwt als een door God beloofde toekomst. Zolang dat niet volledig wordt begrepen, zal elke strategie die uitsluitend op politieke logica is gebaseerd, waarschijnlijk tekortschieten.
Dus als het regime van Iran niet resoluut wordt ontmanteld, garandeert het voortbestaan ervan vrijwel zeker toekomstige conflicten, niet alleen vanuit Iran zelf, maar ook via het netwerk van proxies, waaronder Hamas, Hezbollah en de Houthi’s, die worden ingezet om Israël te vernietigen en haar eschatologische doelstellingen te bevorderen.
Wanneer je dit in het bijbelse kader plaatst, wordt het beeld nog duidelijker. Volgens Bill Salus in zijn boek Psalm 83: The Missing Prophecy Revealed – How Israel Becomes the Next Mideast Superpower beschrijft Psalm 83 een coalitie van Arabische naties in een binnenste ring rondom Israël. Wanneer die oude namen worden gekoppeld aan moderne regio’s, is het duidelijk dat veel van deze gebieden vandaag de dag actieve islamitische terroristische organisaties of netwerken herbergen die bijdragen aan het voortdurende conflict dat zich op Israël richt.
In Gaza en de Palestijnse gebieden zijn groeperingen actief zoals Hamas, de Palestijnse Islamitische Jihad, aan Fatah gelieerde brigades, de Volksweerstandcomités en nieuwere netwerken zoals Lions’ Den.
In en rond Saoedi-Arabië en het bredere Arabische Schiereiland zijn in de loop der tijd groeperingen ontstaan zoals Al-Qaeda, Al-Qaeda op het Arabische Schiereiland (AQAP) en kleinere, aan ISIS gelieerde cellen.
In Egypte, met name in de Sinaï-regio, hebben ISIS-Sinai Province en andere islamistische facties opstandige activiteiten ontplooid.
In Libanon blijft Hezbollah de dominante militante macht. En in de regio's die overeenkomen met het oude Assyrië, het moderne Syrië en Noord-Irak, is er een complexe mix van ISIS-restanten, door Iran gesteunde milities die banden hebben met het Islamitische Revolutionaire Garde Corps (IRGC), groeperingen zoals Kata’ib Hezbollah en Harakat al-Nujaba, evenals islamistische facties zoals Hay’at Tahrir al-Sham en andere aan Al-Qaeda gelieerde elementen.
Het punt is niet dat elk van deze regio’s door militante groeperingen wordt gecontroleerd, maar dat ze gezamenlijk een strategische boog van instabiliteit rond Israël vormen. Als deze krachten niet worden ontmanteld, blijven ze bestaan, hergroeperen ze zich en creëren ze uiteindelijk de voorwaarden voor een breder regionaal conflict.
Als die coalitie aanvalt en wordt verslagen, zoals de Schrift aangeeft, houdt het conflict niet op; het escaleert. Hier komen Ezechiël 38 en 39 in beeld, waarin de alliantie van Gog en Magog wordt beschreven, een bredere, buitenste coalitie van niet-Arabische mogendheden die niet direct aan Israël grenzen.
In moderne termen omvat dit Rusland, Iran, Turkije, Soedan en Libië, die overeenkomen met de oude namen Magog, Rosh, Meshech, Tubal, Perzië, Gomer, Togarmah, Ethiopië en Libië. Op dat moment wordt wat begon als een regionaal conflict een wereldwijd conflict. Dit moment wordt dus een kantelpunt. Als het niet definitief wordt beslecht, zet het een kettingreactie in gang van overleven, hergroepering, wraak, regionale oorlog en uiteindelijk wereldwijde escalatie.
Op dit moment is het grootste risico voor de Verenigde Staten en Israël niet een nederlaag, maar te kort door de bocht handelen. Wanneer alles via onderhandelingen en het sluiten van deals verloopt, is de neiging om bedreigingen te beheersen in plaats van ze uit te schakelen, en het beheersen van een bedreiging als het Iraanse regime garandeert vrijwel dat deze terugkomt. Als je verder uitzoomt, zie je dat Europa verzwakt. De eenheid is kwetsbaar, de vastberadenheid is beperkt en het vermogen om daadkrachtig op te treden neemt af. Zonder Amerikaans leiderschap wordt de NAVO grotendeels symbolisch, en wanneer er een groter conflict uitbreekt, zullen deze structuren het niet houden.
Het komt dus hierop neer: het gaat niet alleen om het militair verslaan van Iran; het gaat erom of de ideologie, het leiderschap en de infrastructuur achter de dreiging daadwerkelijk worden weggenomen. Als dat niet gebeurt, is er niets opgelost; het is alleen maar uitgesteld. En uitstel leidt in deze context niet tot vrede; het leidt tot escalatie. Als Hamas, Hezbollah en de IRGC overleven, zullen ze terugkeren, en als ze dat doen, zal het niet zomaar een nieuwe ronde van gevechten zijn, maar de volgende fase van een veel groter conflict. Dit is niet het einde. Dit is de opmaat naar wat de Schrift aangeeft dat zich in de laatste dagen zal ontvouwen.
Brandon Holthaus is hoofdpastor van Rock Harbor Church in Bakersfield, Californië, en presenteert daarnaast “Tip Of The Spear,” waarin hij met pastors en culturele opinieleiders in gesprek gaat om actuele kwesties vanuit een bijbels perspectief te verkennen.