Een beeld van overwinning

20 november 2025 | Door Yigal Carmon*

Het beeld van tractoren met Turkse vlaggen in Gaza, een paar weken geleden, 107 jaar nadat de Ottomanen zich daar onder druk van het Britse keizerlijke leger hadden teruggetrokken, is geen anekdote. Het geeft een getrouwe weergave van de campagne van de Turkse president Erdoğan om het Ottomaanse Rijk in zijn volledige historische glorie te herstellen. Klinkt dat vergezocht? Erdoğan streeft dit doel serieus en consequent na. Zijn leger is betrokken bij oorlogsvoering in het hele voormalige rijk: in de Kaukasus (in Nagorno-Karabach), in de strijd tegen de Koerden in Syrië en Irak, en in de oorlog van de islamisten om de controle over Libië. Hij heeft een strook van de Middellandse Zee, tientallen kilometers breed, tussen Turkije en Libië, opgeëist als Turks maritiem territorium. Hij heeft ook een stevige voet aan de grond in Syrië en verdiept zijn betrokkenheid daar. Bovendien is Erdoğan een uitgesproken en consequente bondgenoot van Hamas, die beide hun politieke oorsprong vinden in de Moslimbroederschap, en sinds het bloedbad van 7 oktober 2023 in Israël door laatstgenoemde, is de anti-Israëlische retoriek van hem, zijn hoge ambtenaren en de Turkse media die hij controleert, sterk geïntensiveerd.

Laten we enkele voorbeelden geven. [1]

Tijdens een pro-Palestijnse mars in Istanbul op 28 oktober 2023, in het kader van een discussie over Israël, citeerde president Erdoğan een populair lied waarvan hij de tekst in het verleden heeft gebruikt om Turkse militaire operaties in Irak en Syrië aan te kondigen, en zei: “We kunnen op een nacht plotseling komen.” Ongeveer twee weken later, op 15 november 2023, zei hij: "O Israël, je hebt een atoombom, een kernbom – en je bedreigt [anderen] daarmee. Dat weten we. En nu nadert het moment van je dood. Heb zoveel kernbommen als je wilt. Heb wat je wilt. Je bent ten dode opgeschreven.“ Op 28 juli 2024 zei hij, verwijzend naar Turkse militaire operaties in andere landen: ”Net zoals we [Nagorno] Karabach zijn binnengevallen, en net zoals we Libië zijn binnengevallen, zullen we iets soortgelijks doen met [Israël]. Er is geen [reden] om dat niet te doen.“ Op 30 juli, temidden van een reeks Israëlische luchtaanvallen in Libanon, zei Erdogan: ”Wie kan garanderen dat degenen die vandaag hun oog op Libanon hebben gericht, morgen hun smerige handen niet elders zullen uitstrekken?“ Op 1 oktober 2024 waarschuwde hij dat ”de agressie van Israël ook Turkije omvat." Op 18 juni 2025 bracht hij deze agressieve houding in verband met de Ottomaanse geschiedenis door te zeggen: “We volgen de terreuraanslagen van Israël op Iran op de voet... Het zegevierende leger van de Ottomaanse staat had een principe: ‘Als je vrede wilt, wees dan voorbereid op oorlog.’”

Erdoğans minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan, die als hoofd van de Turkse inlichtingendienst Milli Istihbarat Teşkilatı (MİT) van 2010 tot 2023 waarschijnlijk een groot deel van het voorbereidende werk heeft verricht voor de overname van Damascus in december 2024 door de door Turkije gesteunde organisatie Hay'at Tahrir Al-Sham (HTS), zei in een toespraak op 9 augustus 2025: “Er is nog nooit een plaats geweest [zoals Syrië] die zo lang door wreedheid en een tiran werd geregeerd; er is geen voorbeeld van zoiets in de geschiedenis. De tiran zal samen met zijn wreedheid uit de geschiedenis worden gewist. Je zult zien dat dit ook met [de Israëlische premier] Netanyahu zal gebeuren.”

Op 30 december 2024, in de weken na de verovering van Damascus, zei Ahmet Yiğit Yıldırım, leider van de Ülkü Ocakları (“Idealistische Haarden”), een organisatie die dicht bij het regime van Ergodan staat: “Nadat Damascus is gestabiliseerd en veiliggesteld, inshallah, zullen we allemaal zien dat de verovering van Jeruzalem nabij is.” Zoals gebruikelijk is in autoritaire regimes, heeft de Turkse pers, die door Erdogan wordt gecontroleerd, meer vrijheid om zich uit te spreken tegen de vijanden van het regime, en ook zij heeft een steeds vijandiger houding aangenomen ten opzichte van Israël. Hieronder volgen enkele van de vele voorbeelden:

GZT.com, dat zichzelf omschrijft als het grootste digitale mediatak van Turkije en waar Erdogan zelf te gast is geweest, bracht op 24 juni 2025 een video uit met de titel “De zwakke plek van Israël: welke regio's zullen Israël doen wankelen als ze worden aangevallen?” De video somt doelen in Israël op – de bases Urim, Tel Nof en Netafim – waar naar verluidt het Arrow-raketafweersysteem, Intelligence Unit 8200, tank- en artilleriemunitieopslagplaatsen en andere “kritieke elementen” zijn ondergebracht.

Ibrahim Karagül is een Turkse journalist die regelmatig wordt omschreven als pro-regering en die in 2012-2020 hoofdredacteur was van het pro-regeringsdagblad Yeni Şafak. Hieronder volgen enkele uitspraken die hij dit jaar heeft gedaan. Op 7 april 2025: "De oorlog tussen Turkije en Israël is nu onvermijdelijk... [Israël] zal voor Turkije op de knieën gaan... Israël is een existentiële bedreiging voor Turkije geworden... Binnen één tot drie jaar zal er een dergelijke oorlog in deze regio uitbreken.“ Op 23 april: ”De westerse macht die Israël immuniteit verleende, is verdwenen... Turkije is de eigenaar en erfgenaam van Israël en zal zijn recht op dat land opeisen... Laat Israël doen wat het wil; laat het plannen wat het wil, het kan deze grote verandering in de geschiedenis niet tegenhouden of veranderen... Deze ijdele pogingen zullen op de muur van Turkije stuiten en uiteenvallen. Turkije zal aan alle grenzen van Israël liggen en indien nodig zal het Israël in hun eigen huis opsluiten...“ Op 1 mei: ”De periode van Israëls zelfmoord is begonnen... Israël zal zeker een prijs betalen. Het zal misschien de toorn van Turkije ondervinden!... Ik herhaal: zolang Israël niet knielt, zal het een grote toorn van Turkije ondervinden.“

Op 16 juni, na de 12 dagen van openlijke oorlog tussen Israël en Iran, schreef Karagül dat ”Israël een existentiële bedreiging voor Turkije vormt.“ Twee dagen later, op 18 juni, voegde hij eraan toe: ”We zijn gedwongen Israël in deze regio te wurgen." Onlangs, op 6 oktober, schreef hij: “Als Israël op de [huidige] weg doorgaat, komt er oorlog! Turkije zal niet geduldig zijn!... In de geest van de man die de Hagia Sophia na 86 jaar heeft geopend [d.w.z. Erdogan], bestaat er een vast plan om Jeruzalem te bevrijden en de rekening van 1917 te vereffenen.”

Dit klinkt misschien krankzinnig, maar in onze regio zijn zelfs dit soort dreigementen werkelijkheid geworden.

* Yigal Carmon is de voorzitter en oprichter van het Middle East Media Research Institute (MEMRI).

[1] Voor de bronnen van de hier gepresenteerde citaten, zie MEMRI Daily Brief No. 856, Turkse president Erdoğan, zijn hoge ambtenaren en de door hem gecontroleerde media hebben het over een aanval op Israël, 20 oktober 2025.

Bron: Analysis by MEMRI President: A Picture Of Victory | MEMRI