www.wimjongman.nl

(homepagina)


De vijf stadia van het totalitarisme

11 juni 2022 - door Walker Larson

()

De vrees voor een groeiende totalitaire tendens in de VS is in 2020-22 aangewakkerd. Maar hoe dicht zijn we werkelijk bij een totalitaire staat? Hoe zijn dergelijke regimes historisch ontstaan en wat zijn de waarschuwingssignalen? Dit artikel zal deze vragen beantwoorden door totalitaire regimes in de achttiende en twintigste eeuw en het patroon waarin zij aan de macht kwamen onder de loep te nemen.

Stadium 1: Onvrede en gerommel

Elke nieuwe orde verrijst op de ruïnes van de oude.

Zij die een nieuw regime willen vestigen, moeten de ontevredenheid over de status quo aanboren of opwekken. Hoezeer degenen die een nieuwe orde willen ook de oude verachten, ze kunnen niet veel bereiken zonder een soortgelijke houding bij het publiek te kweken of te creëren. Dan verschijnt de revolutionaire totalitair als de oplossing voor deze problemen.

Het Terreurbewind in het revolutionaire Frankrijk, bijvoorbeeld, begon niet met bloed maar met brood. Tussen 1715 en 1800 verdubbelde de bevolking van Europa, waardoor er voedseltekorten ontstonden onder het Franse volk. Veel Fransen hadden een hekel aan het groeiende centrale gezag van de koning. Bovendien wakkerden de ideeën van de "Verlichtingsdenkers" revolutionaire gevoelens aan. Tenslotte had de Franse regering door de vele oorlogen in de achttiende eeuw een enorme schuldenlast en verhoogde zij zelfs de belastingen voor de edelen.

Het was dit leed en deze angsten, in combinatie met de machinaties van de geheime genootschappen (toegegeven door de Markies de Rosanbo tijdens de zitting van de Kamer van Afgevaardigden van 1 juli 1904) die leidden tot de revolutie en de totalitaire Jacobijnse regering. Het Terreurbewind kwam er na de val van de koning en het oude régime, die de revolutionairen ten dele bewerkstelligden vanwege de problemen en het lijden in de Franse samenleving van vóór de revolutie.

De bolsjewistische revolutie in Rusland in 1917 - die een totalitair regime vestigde dat zo bloedig was dat het Terreurbewind slechts een rode druppel in de emmer van de guillotine zou lijken - volgde een soortgelijke blauwdruk. De bolsjewistische communisten buitten het lijden van het Russische volk uit voor revolutionaire doeleinden. Wat voor leed? Het Russische volk had het vertrouwen in tsaar Nicolaas II en zijn regering verloren, Rusland telde rusteloze etnische minderheden, en de slecht uitgeruste en geleide Russische legers waren aan de verliezende hand tegen de Duitsers in de Eerste Wereldoorlog. In januari 1917 viel het vervoer naar steden als Petrograd uit, wat leidde tot voedsel- en brandstoftekorten en uiteindelijk tot rellen.

Niet lang na de opkomst van het bolsjewisme in Rusland, raakte Adolf Hitler betrokken bij de nazi-partij tijdens de Weimar Republiek. Het naoorlogse Duitsland borrelde van ontevredenheid. Het Verdrag van Versailles was hard: Van Duitsland werd verwacht dat het de volledige verantwoordelijkheid voor de oorlog op zich zou nemen, enorme schadevergoedingen aan de geallieerden zou betalen, grote hoeveelheden grondgebied zou afstaan, geen noemenswaardig leger zou bezitten en onder toezicht van geallieerde troepen zou staan. In de jaren na de oorlog en het verdrag had de Duitse economie zwaar te lijden, onder meer door hyperinflatie. Toen Duitsland een aantal betalingen niet kon uitvoeren, bezetten Franse en Belgische troepen Duitslands rijkste industriegebied, het Ruhrgebied, wat Duitsland alleen maar armer maakte en de bevolking nog bozer.

Fase 2: De valse verlosser en de eerste revolutie

Nadat hij de ontevredenheid van het volk heeft geïdentificeerd en er een beroep op heeft gedaan, presenteert de totalitaire dictator zichzelf als een verlosser. In fase 2 voert de revolutionaire totalitair een dramatische verandering door om de problemen en ontevredenheid van fase 1 "op te lossen".

Om een oplossing te vinden voor de schuldencrisis riep de Franse regering de Algemene Vergadering van de Estates bijeen om de koning te adviseren over wat te doen. De Derde Stand eiste al snel volledige regeringsbevoegdheid op als de "Nationale Vergadering". De Nationale Assemblee wilde een nieuwe grondwet opstellen die de aard van de regering zou veranderen om onrechtvaardigheden aan te pakken. Na de bestorming van de Bastille kwamen de boeren op het platteland in opstand tegen hun heren. De Nationale Vergadering verklaarde het feodalisme afgeschaft en voerde de Verklaring van de rechten van de mens en van de burger in. Met de executie van Lodewijk XVI op 21 januari 1793 was de eerste fase van de revolutie voorbij. De regicide liet een enorm machtsvacuüm achter. Verschillende groepen worstelden om dit gat te vullen, maar uiteindelijk domineerden de Jacobijnen - de radicalen - de nieuwe revolutionaire regering.

In de Russische Revolutie maakten de Bolsjewieken gebruik van de voedselrellen die begin 1917 begonnen. Toen het leger de kant van de rellende arbeiders koos, in plaats van de orde te herstellen, wist tsaar Nicolaas dat alles verloren was. Hij trad af op 2 maart 1917 (en werd later doodgeschoten). De door bolsjewieken geleide Sovjet-Unie van Petrograd nam snel de controle over het post-tsaristische Rusland over. Hun slogan - Vrede, Land en Brood - lokte vele bange en boze mensen naar hen toe als naar een redder. Op 6 en 7 november pleegden zij een staatsgreep die uiteindelijk de voorlopige regering ten val bracht.

De aanvankelijke opkomst van het nazisme in Duitsland was minder bloedig, maar was eveneens gebaseerd op messianistische beloften. Voortbouwend op de wrok in Duitsland als gevolg van het Verdrag van Versailles en de wereldwijde economische neergang in 1929, groeide de nazi-partij in omvang en invloed. De nazi's hadden in november 1923 geprobeerd een gewelddadige staatsgreep te plegen, maar dat was mislukt, en zij wendden zich tot legale middelen om de regering in handen te krijgen. Door Hitlers vaardigheid met propaganda won de nazi-partij in het begin van de jaren dertig steeds meer stemmen. Uiteindelijk werd het de op één na grootste politieke partij van het land. Op dit punt werd van Hitler geëist dat president Paul von Hindenburg hem tot kanselier benoemde, waarmee Hindenburg in 1933 instemde. Dit was geen gewelddadige revolutie, maar de mislukte poging van 1923 toont de gewelddadige neigingen van de partij.

Fase 3: Censuur, Vervolging, Propaganda, en het beëindigen van Oppositie

In stadium 3 is de initiële omwenteling van stadium 2 voorbij. De oude orde is fundamenteel veranderd, en nu beginnen verschillende krachten te reageren. De opkomende totalitaire regering krijgt te maken met veel vijanden, die vaak "contrarevolutionairen" of "extremisten" worden genoemd. De nieuwe orde, die nog in de kinderschoenen staat, moet vechten om meer macht te krijgen en te behouden wat zij heeft verworven. Daarom gaat zij de strijd aan met haar vijanden door middel van censuur en vervolging.

Zodra totalitaire leiders als Hitler en Vladimir Lenin de macht over hun land hadden verworven, was de eerste stap van hen het censureren van de oppositie en het verspreiden van propaganda. Elk van deze totalitaire leiders kreeg ook controle over het onderwijs en beschikte over geheime politiemachten om iedereen die als vijand werd aangemerkt in de gaten te houden en zelfs te doden. Een andere strategie was het oprichten van jeugdorganisaties om burgers van jongs af aan te indoctrineren in de propaganda van de staat en hun loyaliteit los te rukken van familie of godsdienst. Religie werd bijna overal vervolgd zodra deze regimes aan de macht kwamen.

Hitler en Lenin tenslotte verboden (de jure of de facto) alle politieke partijen en standpunten behalve die van henzelf, nadat zij aan de macht waren gekomen.1 Totalitaire regimes creëren een eenpartijstelsel dat vaak een façade van democratie in stand houdt.

Stadium 4: de crisis

Stadium 4 bereidt de weg voor de totalitaire regering om totale controle te krijgen over degenen die onder haar heerschappij vallen. Het bestaat uit een crisismoment, dat zowel een echte dreiging kan zijn als een valse vlag die de natie lijkt te bedreigen.

In 1793 was de Franse Revolutie op een crisispunt gekomen. De verdedigers van de oude orde stonden van alle kanten op om de nieuwe orde te verpletteren. Oostenrijkse en Pruisische legers omsingelden Frankrijk, terwijl de boeren van de Vendée in opstand kwamen tegen de revolutionaire regering en het leger. En dus besloot de regering, in naam van de "openbare veiligheid", harde maatregelen te nemen tegen alle vijanden van de revolutie. En dus, natuurlijk, hadden ze meer controle nodig. Dit was de taak van het Comité van Openbare Veiligheid, en het kende geen scrupules in zijn methodes.

Op 3 augustus 1918 werd Lenin neergeschoten nadat hij een toespraak had gehouden in een fabriek. Terwijl hij in het ziekenhuis herstelde, schreef hij aan een ondergeschikte: "Het is noodzakelijk in het geheim - en met spoed - de terreur voor te bereiden". Dit was het begin van een campagne van massamoorden en opsluitingen door de regering, die de geschiedenis is ingegaan als de Rode Terreur. Zoals altijd was de rechtvaardiging voor deze daden de "noodtoestand" die door de moordaanslag werd aangegeven. De "radicalen" en "contrarevolutionairen" stonden zogenaamd "aan de poort", en het was noodzakelijk om extreme maatregelen te nemen om deze dreiging het hoofd te bieden. Zo ging de retoriek. En zo gaat het altijd.

Hitler gebruikte ook de "noodtoestand" om zijn repressie te rechtvaardigen. Op 27 februari 1933, ging de Reichstag in vlammen op. Als reactie daarop beval Herman Gorrin, minister van Binnenlandse Zaken, een inval in de communistische hoofdkwartieren, zogenaamd voor bewijzen van opruiing en een communistisch complot om openbare gebouwen aan te vallen. Dit was voor Hitler het sein om de macht volledig in handen te nemen. Op 28 februari schafte het kabinet de vrijheid van meningsuiting, vergadering, privacy en pers af. Ongeveer vierduizend mensen werden die nacht gearresteerd. Deze "crisis", met de gebruikelijke taal over veiligheid en het tegengaan van bedreigingen, luidde het totalitarisme in Duitsland in.

Fase 5: Zuiveringen, genocide en totale controle

Met de crisis van stadium 4 als excuus, grijpt de totalitaire regering nu naar absolute controle over het leven van haar burgers. Het regime overwint de vijanden van stadium 3 en 4. Het begint brutaal zijn "utopie" en ideologie op te leggen aan de bevolking. In dit stadium worden ook de grootste wreedheden begaan tegen de bevolking omdat het verzet tegen het totalitaire regime is neergeslagen. Het volk is weerloos en gedemoraliseerd. Niets staat nog tussen het regime en zijn slachtoffers. Deze fase gaat gepaard met massamoorden, waarbij het regime alle overgebleven vijanden liquideert en controle probeert te krijgen over elk detail van het leven van de burgers.

Tijdens de laatste fasen van de Franse Revolutie kreeg het Comité van Openbare Veiligheid dictatoriale bevoegdheden om iedereen te verslaan die zich verzette tegen de revolutionaire regering. In 1793-94 schakelde het CPS rivaliserende revolutionaire groeperingen uit alvorens een wet aan te nemen die het recht van burgers op een openbaar proces of juridische bijstand opschortte en de jury slechts twee opties gaf: vrijspraak of de doodstraf. Het resultaat was gruwelijk: in heel Frankrijk werden driehonderdduizend verdachten gearresteerd, zeventienduizend werden terechtgesteld en ongeveer tienduizend stierven in de gevangenis of zonder proces.

Maar het was niets vergeleken met de Rode Terreur en de zuiveringen van Jozef Stalin. De partij gebruikte de poging tot moord op Lenin als rechtvaardiging voor een intense vervolging van haar vijanden. Tienduizenden mensen werden het slachtoffer, zoals besproken in Richard Pipes's The Russian Revolution. Maar Lenins handwerk was slechts een voorloper van Stalins "zuiveringen" van politieke vijanden. Historici zijn verdeeld over hoeveel mensen Stalin precies heeft vermoord, maar de schattingen lopen op tot zestig miljoen.

Ook de schattingen van het aantal mensen dat door Hitler en zijn nazi-partij werd gedood, lopen uiteen. Volgens het United States Holocaust Memorial Museum bedraagt het aantal zeventien miljoen, maar alleen God weet het zeker.

Naast het uitvoeren van massamoorden, proberen gevestigde totalitaire regimes het dagelijks leven te controleren door middel van maatregelen als censuur, propaganda, wapencontrole en interne paspoorten.

De Verenigde Staten in 2022

Zijn de Verenigde Staten op weg naar totalitarisme? Hier gaan we van feiten naar speculatie - een riskante onderneming. Het antwoord is niet eenduidig. Maar als we voorzichtig zijn met het vermijden van overdrijving, kunnen enkele nuttige vergelijkingen worden gemaakt.

  • Zijn er krachten in de VS die echte of vermeende problemen in het land hebben aangegrepen om ontevredenheid en zelfs geweld aan te wakkeren? De dood van George Floyd en de daarmee gepaard gaande beweringen van systemisch racisme in 2020 gaven aanleiding tot gewelddadige en destructieve rellen. Gelukkig is dit weer tot bedaren gekomen, maar net als in het Rusland van voor de Sovjet-Unie dreigen de aanhoudende spanningen rond raciale minderheden nog steeds tot meer sociale onrust. Deze onrust zou kunnen toenemen als de voorspellingen van voedseltekorten en toenemende inflatie in de komende maanden en jaren uitkomen.
  • Heeft een figuur of een groep zich gepresenteerd als een redder met de oplossing voor onze problemen, een oplossing die de beknotting van individuele rechten zal vereisen? Worden de vrijheid van vergadering, de vrijheid van meningsuiting, het recht op een eerlijk proces of de religieuze rechten aangevallen? De covid pandemie werd door regeringen over de hele wereld gebruikt om enorme beperkingen van de persoonlijke vrijheid te rechtvaardigen, met inbegrip van beperkingen van de vrijheid van vergadering, het sluiten van religieuze centra, en het censureren van informatie of standpunten die ingingen tegen het officiële covid verhaal en dictaten. Veel van deze overheidsfunctionarissen presenteerden zichzelf als "deskundigen" wier krachtige beleid "noodzakelijk" was voor de "openbare veiligheid". Instanties zoals het Wereld Economisch Forum en vele wereldleiders blijven praten over de noodzaak van een "Grote Reset", deels als antwoord op de "dreiging" van covid. Deze reset omvat alles van het herontwerpen van gezondheidsstelsels en onderwijs tot de invoering van vaccinpaspoorten. Dit wordt ons voorgesteld als onze "redding" van covid en andere gevaren, waaronder racisme.
  • Hebben we te maken met censuur in de VS? Zijn onze mediabronnen onafhankelijk en objectief of onder dwang en controle? Zoals het recente debacle Musk/Twitter heeft aangetoond, draagt Big Tech de verantwoordelijkheid voor het censureren van bepaalde informatie en meningen, en met name conservatieve stemmen, met toenemende regelmaat in de afgelopen jaren.
  • Leven de VS onder een één-partij systeem? Voor zover we kunnen nagaan, is het antwoord op deze vraag nee. Echter, als de beweringen van verkiezingsfraude in overvloed sinds de verkiezingen van 2020 waar zijn en de fraude onopgelost blijft, dan leven we effectief in een één-partij systeem, aangezien één partij de macht voor onbepaalde tijd kan behouden met illegale middelen. Maar dat is een grote als.
  • Zijn we getuige van massa-arrestaties of massamoorden? We zijn duidelijk nog niet toegekomen aan het stadium 5 van massa-arrestaties en massamoorden, hoewel de gegevens over de bijwerkingen van het covid-vaccin verontrustend zijn. Toch tonen die gegevens, zelfs als ze nauwkeurig zijn, niet definitief aan dat voorbedachte rade of een totalitair regime de boosdoener is achter deze verwondingen en sterfgevallen. Toch denk ik dat de mogelijkheid niet volledig moet worden uitgesloten.

Een laatste punt moet worden gemaakt. Hoewel er verontrustende overeenkomsten bestaan tussen het traject van de VS en de hierboven geschetste historische voorbeelden van totalitarisme, moeten we zowel de uitersten van een alarmistisch fatalisme als van een starre ontkenningsfase vermijden. Aan de ene kant zijn de gebeurtenissen van de afgelopen jaren in ons land grimmig. Anderzijds werkt de geschiedenis niet als een machine en zijn er vele factoren in het spel. Ik beweer niet dat ik de toekomst ken, en ik geloof niet in historisch determinisme. Uiteindelijk hangt het grotendeels van ons af of de Verenigde Staten al dan niet op totalitarisme afstevenen en of we ons al dan niet tegen deze tendensen verzetten.

1. Zie bijvoorbeeld Lenins "Over de syndicalistische en anarchistische afwijking in onze Partij" (1921); en Hitlers "Wet tegen de Oprichting van Nieuwe Partijen" (1933).

Bron: The Five Stages of Totalitarianism | Mises Wire