www.wimjongman.nl

(homepagina)


Israël speelt de hoofdrol in de spanningen Azerbeidzjan-Iran

Het voortduren van de wrijving is "niet in het belang van Iran of Azerbeidzjan" zei Meir Javedanfar, een docent over Iraanse politiek aan het IDC Herzliya in Israël.

Door Ariel Ben Solomon op 28 oktober 2021

( )

Illustratie van vlaggen.

Azerbeidzjan liet op 21 oktober twee Iraanse vrachtwagenchauffeurs vrij na hun arrestatie vorige maand in een teken van ontdooiende betrekkingen nadat de spanningen waren opgelopen, deels als gevolg van beschuldigingen van Iran dat Israël een militaire aanwezigheid in het land had.

Bakoe beweerde dat de chauffeurs het land illegaal waren binnengekomen en de grenscontrole hadden omzeild om douanerechten te ontduiken die het onlangs had opgelegd, meldde AFP. Azerbeidzjan zei dat de ministers van Buitenlandse Zaken van de twee landen hebben gesproken en zijn overeengekomen om hun geschillen op te lossen door middel van dialoog.

Alex Vatanka, directeur van het Iran-programma en senior medewerker bij het Frontier Europe Initiative van het Middle East Institute in Washington, zegt dat "het belangrijkste punt is dat geen van beide partijen wil escaleren en geen van beide zich dat kan veroorloven, en dat ze allebei die harde realiteit accepteren."

Meir Javedanfar, een docent over Iraanse politiek aan het IDC Herzliya in Israël, vertelde JNS dat het voortduren van de huidige spanningen "niet in het belang van Iran of Azerbeidzjan is".

"Azerbeidzjan is vooral bezorgd over spanningen met buurland Armenië en de ontwikkeling van zijn economie, en een oorlog met Iran zou zijn belangen niet dienen," zei hij.

Een oorlog met Azerbeidzjan zou ook onrust kunnen veroorzaken bij de Iraanse Azerbeidzjaanse bevolking.

Vorige week vertelde Brenda Shaffer, een senior medewerker aan het Global Energy Center van de Atlantic Council, aan JNS: "Israël en Azerbeidzjan onderhouden een strategische alliantie. Het gaat niet alleen om wapenverkoop of olie, maar om een zeer diepe strategische samenwerking."

'Beide partijen hebben besloten om de sfeer te kalmeren'

De laatste weken zijn Armenië en Azerbeidzjan verwikkeld in een escalerend conflict dat zich concentreert op een decennialang geschil over de regio Nagorno-Karabach, die internationaal wordt erkend als Azerbeidzjaans grondgebied, maar illegaal bezet is door Armenië sinds hun eerste oorlog eindigde in 1994.

Iran probeerde Azerbeidzjan te bedreigen door eerder deze maand militaire oefeningen langs de grens te houden.

"Wij tolereren niet dat het zionistische regime, of Israël, naast onze grenzen aanwezig is en activiteiten ontplooit die indruisen tegen onze nationale veiligheid," zei de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Hossein Amirabdollahian, meldde de AP. "En we zullen elke noodzakelijke actie in dit verband uitvoeren."

Er zijn geruchten geweest dat Israël het grondgebied van Azerbeidzjan gebruikt om heimelijke operaties uit te voeren tegen Iran.

Als gevolg van de wrijving heeft de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliyev een foto van zichzelf laten maken met zijn hand op een Israëlische Harop drone.

"Aan de Iraanse kant", vervolgde Javedanfar, "is er grote bezorgdheid over de sancties, en het zou zijn middelen liever besteden in landen waar het een sterke invloed heeft, zoals in Irak, Syrië, Libanon en Jemen."

"Dus uiteindelijk", voegde hij eraan toe, "hebben beide partijen besloten de sfeer te kalmeren. Maar dit is niet het einde."

Een andere kwestie die in de toekomst zeker aan de orde zal komen, is de aanleg door Azerbeidzjan van een weg langs de Iraanse en Armeense grens, zodat Iraanse vrachtwagens door Azerbeidzjan zouden rijden op weg naar Armenië, legde Javedanfar uit.

Hij schreef in een artikel op 14 oktober voor het Middle East Institute dat Iraanse dreigementen jegens Azerbeidzjan de Israëlische banden met het land zouden kunnen versterken.

"Het was het eigen beleid van Iran dat een belangrijke rol speelde in het samenbrengen van Azerbeidzjan en Israël in de eerste plaats. Sinds zijn onafhankelijkheid in 1991 heeft Azerbeidzjan, dat een seculiere Shi'a-meerderheidsstaat is, de betrekkingen met het Westen willen verbeteren," schreef hij.

Col. (res.) Eran Lerman, vice-president van het Jerusalem Institute for Strategy and Security, schreef dat het westerse beleid ten aanzien van Iran een antwoord moet bieden op Teherans gebruik van militaire intimidatie en terreur bij volmacht tegen regionale spelers.

"Terwijl de spanningen toenemen over het nucleaire programma van Iran, hoopt Teheran blijkbaar om landen in de regio te intimideren en hen te waarschuwen tegen het aanbieden van enige hulp aan Israël en andere krachten die tegen het Iraanse regime zijn gericht," schreef Lerman, de voormalige adjunct-directeur voor buitenlands beleid en internationale zaken bij de Nationale Veiligheidsraad in het kabinet van de Israëlische premier.

"Uiteindelijk tracht Iran te dwarsbomen van wat zij vermoeden dat het Israëls plannen zijn en om de Israëlische leiders ervan te weerhouden tegen hen op te treden," zei hij.

Bron: Israel plays center stage in Azerbaijan-Iran tensions