www.wimjongman.nl

(homepagina)

Turkije en het Coronavirus - we zijn verdeeld

Door Burak Bekdil - 23 april 2020

( )

Coronavirus-richtlijnen uit Istanbul, foto door Maurice Flesier via Wikimedia Commons

BESA Centrum Perspectieven Papier nr. 1.539, 23 april 2020

SAMENVATTING: De regering van Erdogan in Turkije heeft een verbod ingesteld op fondsenwerving voor de bestrijding van het coronavirus in de gemeenten die door de oppositie worden gecontroleerd. Ze heeft de bankrekeningen van de stad Istanbul en van de gaarkeukens bevroren, haastig gebouwde veldhospitalen voor het coronavirus gesloten, en de gratis brooddistributie afgesneden - en dat alles in gebieden die door de oppositie worden gecontroleerd. De pandemie heeft de Turken er met kracht aan herinnerd hoe verdeeld ze nog steeds zijn - een verdeeldheid die hen ervan weerhoudt samen te komen om een potentiële catastrofe te voorkomen die nationaal is en niet ideologisch.

Turken scheppen vaak op over hun sterke nationale eenheid "in goede en slechte tijden". "Tientallen etniciteiten kwamen samen om de Onafhankelijkheidsoorlog (1920-22) te winnen," zou leren ze op school. "De enige vriend van een Turk is de andere Turk," leren ze van hun ouders. Ongeacht ideologie, etniciteit of sociale klasse, ze zijn evenzeer toegewijd aan hun nationale sportploegen. De Halve Maan en de Ster, een symbool van eenheid, wordt beschouwd als een heilig beeld. Het volkslied dwingt een uniform respect af: een persoon kan met geweld worden geconfronteerd als hij blijft doorlopen als anderen stilstaan wanneer het volkslied speelt.

Toch verbergt al dat signaalgedrag een bittere waarheid: Turken blijven diep en in toenemende mate verdeeld langs ideologische, etnische, religieuze, sektarische en sociale lijnen. Het land is zelfs verdeeld over de vraag of het land al dan niet al gesplitst is. Uit een onderzoek in januari door de Kadir Has Universiteit van Istanbul bleek dat 50,8% van de Turken denkt dat hun samenleving verdeeld is en 49,2% denkt dat dit niet het geval is.

In een onderzoek in 2016 in opdracht van het Duitse Marshall Fonds en uitgevoerd door de opiniepeilers Infakto RW, zei 70,4% van de Turken te denken dat de verschillen in levensstijl in de afgelopen jaren zijn toegenomen, terwijl 69% dacht dat de politieke verschillen ook zouden zijn gegroeid. Uit het onderzoek bleek dat 83,4% van de Turken het niet eens zou zijn met het huwelijk van zijn of haar dochter met een echtgenoot die een "vijandige partij" steunt. Evenzo zou 78,4% geen zaken doen met "de politieke ander", 76% zou hen niet accepteren als buren, en 73,9% zou er bezwaar tegen hebben dat hun kinderen vrienden maken met kinderen van "de ander".

Deze diepe onderliggende vijandigheid heeft donkere implicaties. Een studie die in 2018 werd uitgevoerd door de Universiteit van Bilgi in Istanboel heeft aangetoond dat het zien van de politieke ander als anders, het sociaal gescheiden willen blijven van de ander en het zien van zichzelf als "moreel superieur aan de ander" resulteert in "eisen om de rechten van de ander in te perken".

De aanhoudende coronaviruspandemie heeft de Turken met kracht herinnerd aan hun diepe onderliggende verdeeldheid. Die verdeeldheid maakt het voor hen onmogelijk om samen te komen om een potentiële catastrofe te bestrijden die nationaal is, niet ideologisch.

In een toespraak tot de natie op 30 maart lanceerde president Recep Tayyip Erdogan een nationale donatiecampagne waarin hij rijkere Turken, individueel of als bedrijf, vroeg om armere Turken te helpen. De campagne slaagde er alleen in om een gênante 245 miljoen dollar te verzamelen van een land met 83 miljoen inwoners, en het grootste deel daarvan was afkomstig van door de overheid gecontroleerde bedrijven.

Parallel aan de campagne van Erdogan probeerden de burgemeester van Istanbul Ekrem Imamoğlu en de burgemeester van Ankara Mansur Yavaş lokale campagnes te starten om donaties in te zamelen om de armsten in hun steden - die de grootste van Turkije zijn - te helpen. Maar er was een probleem. Imamoğlu en Yavaş zijn burgemeesters van de oppositie die vorig jaar na 25 opeenvolgende jaren een einde maakten aan het islamitische bewind in Istanbul en Ankara.

De nationale regering verklaarde dat de gemeenteraden volgens de wet toestemming moeten krijgen van het ministerie van Binnenlandse Zaken om initiatieven voor een geldinzameling te lanceren. Imamoğlu en Yavaş voerden aan dat andere, door de overheid gecontroleerde gemeenten donaties inzamelden om arbeiders en kleine ondernemers te helpen die door het coronavirus hun inkomen waren kwijtgeraakt. Ja, zei de regering, maar ze hadden toestemming gekregen, terwijl Istanboel en Ankara dat niet hadden.

Op 31 maart bevroor de Vakıfbank, een geldschieter in staatsbezit, de rekening van de gemeente Istanbul, waar de donaties van het coronavirus 130 miljoen dollar hadden bereikt. "Zielig" was alles wat Imamoğlu kon zeggen. Maar er kwam nog meer. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken startte een strafrechtelijk onderzoek tegen beide burgemeesters op beschuldiging van illegale fondsenwerving.

"Dit verbod [op gemeentelijke donatiecampagnes] werd opgelegd op bevel van Erdogan," zei Kemal Kilicdaroglu, leider van de belangrijkste oppositiepartij van de Republikeinse Volkspartij (CHP). "De regering is nog steeds niet hersteld van de schok van het verlies van de grote steden aan de oppositie vorig jaar," vertelde Utku Çakırözer, een CHP-parlementslid, aan Al-Monitor. "In een tijd waarin de hele wereld op zoek is naar manieren om hun burgers te beschermen tegen deze rampspoed, is er alleen al in Turkije een regering die dergelijke zorgen opzij zet om zich te concentreren op de vraag hoe zij het best kan voorkomen dat oppositiesteden hun taken uitvoeren".

In de dagen daarna verbood het ministerie van Binnenlandse Zaken de door de WKK gecontroleerde gratis brooddistributiecampagne van de gemeente Mersin, terwijl de Centraal-Anatolische provincie Kayseri, die door de regering wordt gecontroleerd, duizenden gratis broden uitdeelde. In Adana, een andere door WKK gecontroleerde stad, werd het pas geopende veldhospitaal voor coronaviruspatiënten van de gemeente door de regering gesloten omdat "het niet over de nodige vergunningen beschikte om te werken". In de wijk Kadıkoy in Istanbul, een ander CHP-bolwerk, werd een openbaar concert van "nationale solidariteitsliederen" door de regering verboden. Op 10 april blokkeerde het Ministerie van Binnenlandse Zaken de bankrekeningen van de gaarkeukens van de door de WKK gecontroleerde gemeente Eskisehir.

Als de coronaviruscrisis voorbij is, zullen de Turken doorgaan met het fier zingen van liederen en slogans van nationale eenheid. Ze zullen hun vlag en volkslied blijven aanbidden. Ze zullen de stadions vullen met de toejuichingen van hun nationale teams. Ze zullen nog steeds geloven dat de enige vriend van een Turk de andere Turk is. En de helft van hen zal de andere helft privé blijven haten.

Burak Bekdil is een columnist uit Ankara. Hij schrijft regelmatig voor het Gatestone Institute and Defense News en is een collega op het Middle East Forum. Hij is ook een van de oprichters van de in Ankara gevestigde denktank Sigma.

Bron: Turkey and Coronavirus: Divided We Stand