www.wimjongman.nl

(homepagina)

Irans sjiitische sikkel en het coronavirus

Door Prof. Hillel Frisch - 6 maart 2020

( )

Seminarie in Qom, Iran, foto via Wikipedia

BESA Center Perspectieven Papier nr. 1.471, 6 maart 2020

SAMENVATTING: Sjiitische gemeenschappen worden door de Islamitische Republiek beschouwd als belangrijke instrumenten om de Arabische wereld binnen te dringen en uiteindelijk te veroveren; en pelgrimstochten heen en weer naar sjiitische heilige centra in Iran en Irak staan centraal in de ideologische identiteit van het regime. Maar de heiligste stad van Iran, Qom, is nu een epicentrum voor de verspreiding van het coronavirus. De Sjiitische sikkel functioneert dus als een boemerang om de epidemie zowel vanuit als terug naar Iran te verspreiden.

De Sjiitische sikkel van Iran, die tot voor kort zijn keizerlijke reikwijdte in de Arabische wereld weerspiegelde, is nu pathologisch geworden met de verspreiding van Covid-19 (de officiële naam van de coronavirus ziekteverwekker).

Een studie die op 24 februari door het Center for Infectious Disease Research and Policy van de Universiteit van Minnesota werd vrijgegeven, onthulde, onbedoeld, hoe saillant de religieuze banden van Iran met de sjiitische gemeenschappen in de Arabische staten zijn geweest en nog steeds zijn in de verspreiding van de epidemie.

De vijf landen in het Midden-Oosten die voor het eerst melding maakten van Covid-19 gevallen - Afghanistan, Bahrein, Koeweit, Irak en Oman - hebben allemaal een substantiële sjiitische bevolking, en alle genoemde gevallen zijn duidelijk verbonden met Iran. Het eerste bevestigde geval in Afghanistan werd gesignaleerd in de provincie Herat, die in het westen van het land aan de Iraanse grens ligt. Een andere patiënt was onlangs teruggekeerd uit de stad Qom, het sjiitische religieuze centrum van Iran en, veelzeggend genoeg, het epicentrum van de ziekte in Iran. De eerste Bahreinse persoon die werd bevestigd dat hij was bezweken aan Covid-19 was ook net in Iran geweest, net als alle drie de gevallen die voor het eerst werden gemeld in Koeweit, Irak en Oman.

Het verband tussen de sjiitische bedevaart en de verspreiding van het virus is te vinden bij de bron in de regio: Iran, in het bijzonder de religieuze stad Qom.

Zoals het rapport van de Universiteit van Minnesota opmerkt, waren acht van de achttien nieuwe gevallen in Iran in Qom, vergeleken met drie in de metropool Teheran, die een bevolking heeft die zeven keer zo groot is. Qom is de locatie van 40% van de tot nu toe geïdentificeerde gevallen in Iran, hoewel het minder dan 3% van de bevolking omvat.

Irak en andere Arabische staten met een aanzienlijke sjiitische bevolking zijn begrijpelijkerwijs bezorgd geworden over de bedevaart naar Qom. De vluchten tussen Qom en Najaf, de heilige stad in Irak, die een derde heilige stad, Karbalah, naburig is, zijn meestal groter dan de vluchten tussen de hoofdsteden Teheran en Bagdad, wat erop wijst dat de meeste verplaatsingen tussen de landen te maken hebben met religieuze observatie en bedevaart in plaats van met zaken en handel. Maar de Iraakse autoriteiten hebben de toegang tot het land door Iraanse onderdanen verboden en het reizen door Iraakse onderdanen naar Iran verboden, en hebben de vluchten tussen de luchthaven Khomeini van Teheran (welke diensten Qom, een drie uur durende rit weg) en Najaf stopgezet.

Dergelijke stappen zouden wel eens te laat kunnen zijn. De dag na de stopzetting van de Iraakse reizen kondigde Irak zijn eerste geval van Covid-19 aan.

Gegevens betreffende China geven aan dat één van de ongeveer 30 gevallen van het virus de dood tot gevolg heeft (2.873 van de 79.968 gevallen per 1 maart). Het percentage buiten China is iets lager, omdat de meeste staten waar zich bevestigde gevallen hebben voorgedaan, verder gevorderd zijn en hebben geprofiteerd van de mogelijkheid om te leren van de stappen die China heeft ondernomen om de verspreiding van het virus onder controle te krijgen.

Iran heeft onlangs 43 van de 593 bevestigde gevallen aangekondigd, tegenover 29 van de iets meer dan 1.128 gevallen in Italië - de meest getroffen Europese staat tot nu toe - met dodelijke afloop. De verhouding in Italië - één sterfgeval per 39 gevallen - komt duidelijk overeen met de verhouding tussen het aantal dodelijke slachtoffers en het aantal bevestigde gevallen in China en elders. In het geval van Iran is de verhouding echter opvallend slechter: het blijkt te gaan om één sterfgeval per 14 besmette personen.

Dit is een zeer verontrustende statistiek, vooral omdat er bezorgdheid bestaat over het feit dat Iran er niet in slaagt veel gevallen van Covid-19 te identificeren. Als dit waar is, betekent dit dat veel geïnfecteerde patiënten niet in quarantaine worden geplaatst, wat de kans op verspreiding van het virus vergroot.

Op basis van de kwaliteit van de door het Iraanse ministerie van Volksgezondheid verstrekte gegevens bestaat er een sterk vermoeden dat de Covid-19-epidemie in het land misschien veel wijder verbreid is dan het regime zegt, en de twijfels over de rapportage van Iran en het vermogen om efficiënt op te treden om het virus in te dammen, zijn zowel binnen als buiten het land aan het wankelen gebracht. In een recent rapport dat is ingediend door de correspondent van de London Times uit Teheran worden de Iraniërs geciteerd omdat ze geloven dat het werkelijke aantal dodelijke slachtoffers vier keer zo groot is als het cijfer dat door de autoriteiten van het regime wordt gegeven.

De gevolgen van het feit dat Iran een bron van ziekte wordt, zijn meer dan alleen medisch. De Islamitische Republiek heeft in Irak en Libanon op grote schaal geprotesteerd tegen regimes die zij van harte steunt. Met name in Irak zijn de Iraanse consulaten het doelwit geworden van de woede van de demonstranten.

Het feit dat Iran er niet in slaagt zijn Covid-19-probleem onder controle te krijgen, zal het nauwelijks geliefd maken bij de demonstranten in Irak en Libanon, van wie velen het gevoel hebben dat hun staten worden geschaad door de betrokkenheid van Iran bij hun binnenlandse aangelegenheden.

De recente mislukking van de onlangs aangewezen Iraakse premier Tawfiq Allawi om een regering op te zetten is de meest recente aanwijzing voor het afnemende aanzien van Iran in de regio. De benoeming van Allawi, die vermoedelijk bedoeld was om de overwegend sjiitische demonstranten in de straten van Bagdad, Najaf en Basra te sussen, werd sterk gesteund door de twee machtigste pro-Iraanse politieke krachten in Irak: de Fath-coalitie, die in feite de politieke vleugel van de pro-Iraanse milities is; en de Sairoon-coalitie onder leiding van Muqtada Sadr. Het was het al-Mahdi-leger van Sadr dat in de eerste jaren van het post-Saddamtijdperk tegen de Amerikaanse strijdkrachten vocht.

Ondanks die steun heeft Allawi gefaald, omdat soennitische en Koerdische politieke oppositieleden binnen het Iraakse parlement en demonstranten daarbuiten zich fel tegen hem hebben verzet.

Het lijdt geen twijfel dat het grootste deel van het dalende succes van Iran in Irak kan worden toegeschreven aan het feit dat Qassem Soleimani het doelwit is. Het probleem van Covid-19 in Iran heeft een versterkend effect.

Jarenlang werden de (Arabische) sjiitische meerderheid in Irak en Bahrein en de belangrijke sjiitische minderheden in de naburige Arabische staten beschouwd als de pijlers van de imperiale overheersing door Iran over die staten.

De sjiitische protesten in Irak en Libanon tegen de betrokkenheid van Iran suggereren dat dit misschien niet meer waar is.

Dat het imperialisme een prijs heeft, had men kunnen voorspellen. Niet zozeer Covid-19 en zijn vertakkingen, en ook al zijn gevolgen voor de Iraanse sjiitische sikkel - een sikkel die trouw is aan zijn vorm, verandert snel in een boemerang die terugkeert naar het hart van de Islamitische Republiek.

Prof. Hillel Frisch is hoogleraar politieke wetenschappen en Midden-Oostenstudies aan de Universiteit van Bar-Ilan en een senior onderzoeksmedewerker aan het Begin-Sadat Centrum voor Strategische Studies.

Bron: Iran’s Shiite Crescent and the Coronavirus