www.wimjongman.nl

(homepagina)

Het Driehoeksgebied in de "Deal van de eeuw"

Door Kol. Dr. Raphael G. Bouchnik-Chen - 17 februari 2020

( )

Woon- en winkelgebied uit de 3e-2e eeuw v. Chr., Beit Guvrin, Israël, foto via Wikipedia

BESA Center Perspectieven Papier nr. 1.450, 17 februari 2020

SAMENVATTING: De "Deal van de eeuw" suggereert dat een driehoekje van de Israëlische Arabische gemeenschappen die tijdens de wapenstilstandsonderhandelingen van 1949 door Israël en Transjordanië werden betwist, deel kan gaan uitmaken van de staat Palestina op het moment dat de staat wordt opgericht. Deze suggestie heeft de woede gewekt van de Israëlische Arabieren en de Joden die het zien als een poging om de bevolking "over te brengen", hoewel geen enkele inwoner die onder Palestijnse jurisdictie zal komen te staan, verplicht zal worden om zijn of haar huis te verlaten. Het is ook historisch gezien verdacht, omdat het afhangt van een gebrekkige lezing van de geschiedenis van de wapenstilstandsonderhandelingen.

Het document "Vrde tot Welvaart", dat op 28 januari 2020 door het Witte Huis werd gepubliceerd, bevat een suggestie voor een gebied dat men de "Driehoekgemeenschappen" noemt:

 De Driehoek Gemeenschappen bestaan uit Kafr Qara, Ar'ara, Baqa al-Gharbiyye, Umm al Fahm, Qalansawe, Tayibe, Kafr Qasim, Tira, Kafr Bara en Aquila. Deze gemeenschappen, die zich grotendeels zelf identificeren als Palestijns, waren oorspronkelijk aangewezen om onder Jordaanse controle te vallen tijdens de onderhandelingen over de wapenstilstandslijn van 1949, maar werden uiteindelijk door Israël behouden om militaire redenen welke sindsdien zijn afgezwakt. De Visie overweegt de mogelijkheid, onder voorbehoud van overeenstemming tussen de partijen, dat de grenzen van Israël zodanig worden hertekend dat de driehoekgemeenschappen deel gaan uitmaken van de staat Palestina. In deze overeenkomst zouden de burgerrechten van de inwoners van de driehoekgemeenschappen onderworpen zijn aan de toepasselijke wetten en gerechtelijke uitspraken van de betrokken autoriteiten.

Het is niet verrassend dat deze "visie" harde kritiek kreeg van de Israëlische Arabieren, maar ook van de Israëlische Joden. Het voorstel riekt naar een poging tot "overdracht"; dat wil zeggen, een poging om zich te "ontdoen" van een aanzienlijk aantal Arabieren die het Israëlische staatsburgerschap bezitten.

Een groot deel van de Arabisch-Israëlische gemeenschap identificeert zich als Palestijn, maar slechts een marginaal percentage van die gemeenschap steunt de Palestijnse strijd actief, in tegenstelling tot de vurige retoriek van hun Knesset-vertegenwoordigers.

Of de Amerikaanse suggestie nu wel of niet welkom is voor de Israëlische Arabieren die in de "Driehoek" leven, het is gebaseerd op een foutieve lezing van de geschiedenis.

Zodra de wapenstilstandsovereenkomst met Egypte op 12 januari 1949 werd ondertekend, werden er afspraken gemaakt om de onderhandelingen tussen Israël en Transjordanië te starten. Het proces moest eenvoudig zijn: elk land zou een delegatie naar Rhodos sturen, waar de onderhandelingen onder leiding van Ralph Bunche zouden plaatsvinden. Op 1 maart, terwijl het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de IDF in onderhandeling waren, werden Luit. Kolonel Moshe Dayan en Reuven Shiloah, een van de meest ervaren en naaste adviseurs van FM Moshe Sharett, naar Rhodos gestuurd.

Enkele dagen na het begin van de onderhandelingen met Transjordanië ontving de Israëlische premier David Ben-Gurion een persoonlijk bericht van koning Abdullah dat hij in het geheim en persoonlijk met Israël wilde onderhandelen over de voorwaarden van de wapenstilstand. Hij liet doorschemeren dat hij zijn delegatie op Rhodos niet volledig kon vertrouwen om te onderhandelen zoals hij dat wilde.

De koning vroeg de Israëlische regering om vertegenwoordigers naar hem toe te sturen in Shuneh, zijn winterpaleis, niet ver van de oostelijke oever van de Dode Zee. Hij drong aan op absolute geheimhouding van de pers, het publiek, de andere Arabische staten en zijn eigen afgevaardigden op Rhodos. Er werd overeengekomen dat de gesprekken op Rhodos als façade zouden worden voortgezet.

Ben-Gurion gaf Gen. Yigael Yadin (toenmalig Hoofd Operaties van het IDF GHQ) en Walter Eytan, DG van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, opdracht om de Koning te ontmoeten en rechtstreeks met hem tot een akkoord te komen. Beiden waren betrokken geweest bij de onderhandelingen over de wapenstilstand met de Egyptenaren op Rhodos. (Bij hen kwam een jonge officier, Yehoshafat Harkabi, die als tolk fungeerde).

In de loop van de gevechten tussen mei en juli 1948 had het Arabische Legioen de weg van Wadi Ara - de directe verbinding tussen Tel Aviv en Galilea - afgesneden en zich stevig verschanst in de heuvels erboven in het noordwesten.

De Israëlische delegatie had instructies om alles te doen wat in haar macht lag om het Arabische Legioen terug te laten trekken naar het zuidoosten van deze weg en deze in Israëlische handen te laten. Het legioen had in die regio de IDF bij de keel, waardoor het verkeer gedwongen werd langere en meer indirecte wegen af te leggen.

De Israëlische regering was bereid te betalen voor het herstel van Wadi Ara, en de veronderstelling was dat de prijs hoog zou zijn. Verrassend genoeg stemde de koning er zonder aarzeling mee in om zijn troepen enkele kilometers naar het zuidoosten terug te trekken.

Walter Eytan besprak die opmerkelijke ontwikkeling in zijn dagboek:

 Op dat moment was ik verbaasd dat hij zo gemakkelijk toegaf op een punt dat voor ons zo belangrijk was, maar hij zich moet hebben gerealiseerd dat hij er een hoge prijs voor kon vragen, maar naarmate de gesprekken met hem verder gingen, begon ik zijn benadering te begrijpen (of te geloven dat ik die begreep). In het hele Wadi Ara-gebied was er geen enkele grote Arabische [stad] of zelfs maar dorp. Er waren misschien zes of acht dorpen, waarvan het grootste Umm-el-Fahm was, en anderen noemden Ara, Arara en soortgelijke namen vrij onbekend in de buitenwereld... Toen we terugkwamen naar Jeruzalem en verslag uitbrachten aan de heer Ben-Gurion en de heer Sharett, konden ze hun oren nauwelijks geloven.

Voor de koning, die graag een akkoord met Israël wilde bereiken, leidde de weg die zijn Legioen had afgelegd nergens naartoe. In zijn ogen verloor hij niet echt iets door toe te geven, en het zou de moeite waard kunnen zijn om een gebaar naar Israël te maken.

Het was echter een heel ander verhaal, toen de twee partijen het lot van drie Arabische steden, Qalqilya, Tulkarem en Beit Guvrin, waarvan de namen bekend waren in de Arabische wereld, kwamen bespreken.

Het staakt-het-vuren had de eerste twee in de handen gelaten van het Arabische Legioen en de derde in de handen van Israël. Terwijl de Israëliërs het bezit van Tulkarem en Qalqilya wilden veiligstellen, wilde de koning net zo graag Beit Guvrin opeisen.

Het Israëlische argument om Tulkarem en Qalqilya in te nemen was tweeledig. De steden waren in handen van het Legioen, maar de IDF-troepen hielden hun directe buitenwijken - inclusief hun spoorwegstations, die zich niet in het centrum van de steden bevonden, maar aan hun westelijke grenzen. De stations, die op de belangrijkste spoorlijn van Israël van Jeruzalem en Tel Aviv naar Haifa lagen, waren gevaarlijk gelegen op slechts enkele meters van de posten van het Arabische Legioen.

Het tweede argument was dat de akkers van de twee steden aan de Israëlische kant van de lijn lagen, tussen de steden zelf en de zee. Onder de wapenstilstand mocht niemand, militair of burger, de linies in beide richtingen oversteken. Dit zou leiden tot botsingen met de Israëlische troepen en de wapenstilstand en de betrekkingen tussen de twee landen in gevaar brengen.

De Koning zag deze punten en betwistte de geldigheid ervan niet, maar bleef onvermurwbaar. Hij had een fundamentele reden om het Arabische Legioen niet terug te trekken uit de twee steden. Eytan herinnerde zich zijn uitleg dat "hij niet kon toestaan dat in de hele Arabische wereld werd gezegd dat hij, een Arabische Koning, Tulkarem en Qalqilya in de handen van de Joden had gegeven". Zo bleven Tulkarem en Qalqilya aan de Transjordaanse kant van de lijn en Beit Guvrin aan de Israëlische kant.

Toen de tijd kwam om de kaart van de wapenstilstandslijnen te tekenen, riep de koning een Britse officier op, Luit.-Col. Coade, die deze taak samen met Yadin voltooide. (Eytan vertelde dat de dikte van het blauwe potlood waarmee ze de lijnen tekenden, zelfs op een grote kaart, later problemen opleverde).

Het voltooide document werd door beide partijen ondertekend en doorgestuurd naar de delegaties op Rhodos, die het hebben opgenomen in de officiële wapenstilstandsovereenkomst waarover ze zouden hebben onderhandeld.

De overeenkomst werd op 3 april 1949 ondertekend. Onmiddellijk daarna heeft koning Abdullah de Westelijke Jordaanoever geannexeerd en de naam van zijn land veranderd van Transjordanië in Jordanië.

Men vraagt zich af of de geschiedenis van de zogenaamde "Driehoek" wel werd onderzocht toen de principes van de "Deal van de eeuw" werden opgesteld. Het document beweert dat "deze gemeenschappen, die zich grotendeels zelf identificeren als Palestijns, oorspronkelijk waren aangewezen om onder Jordaanse controle te vallen tijdens de onderhandelingen over de Wapenstilstandslijn van 1949, maar uiteindelijk door Israël werden behouden om militaire redenen die sindsdien zijn afgezwakt".

In feite waren de wapenstilstandslinies met Jordanië het resultaat van intensieve onderhandelingen met koning Abdullah, die leidden tot een territoriale "deal" als compromis. Die deal liet Tulkarem en Qalqilya in Arabische handen en de "Driehoek" in Israëlische handen.

Het verstrijken van de tijd en demografische overwegingen zouden de Amerikanen enigszins in verwarring kunnen hebben gebracht, hoewel de "Deal van de eeuw" in ieder geval niet in steen is gebeiteld. Volgens Jared Kushner is het plan een pragmatisch kader en is het aan verandering onderhevig.

Dr. Raphael G. Bouchnik-Chen is een gepensioneerde kolonel die gediend heeft als Senior Analist bij de IDF Militaire Inlichtingendienst.

Bron: The Triangle Area in the “Deal of the Century”